معرفی نسخهای خطی و مصوّر از مثنوی سوز و گداز نوعی خبوشانی محفوظ در موزة هنر والترز
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه خوارزمی(نویسنده مسؤول)
2 کارشناس گروه زبان و ادبیات فارسی، پژوهشگر فرهنگستان هنر
3 کارشناس ارشد گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه سمنان
doi
10.30495/noskheh.2022.693716چکیده
این پژوهش میکوشد به روش کتابخانهای به معرفی نسخة خطی مصوّر سوز و گداز نوعی خبوشانی موجود در موزة هنر والترز بپردازد. مثنوی سوز و گداز اثر نوعی خبوشانی یکی از مقبولترین منظومههای قرنهای دهم و یازدهم هجری در هند است که بر وزن خسرو و شیرین نظامی سروده شده است. این اثر بهدلیل درونمایة خاصش ازجمله آثاری است که کاتبان و نگارگران در اواسط قرن یازدهم هجری به آن توجه داشتهاند. درونمایه و محتوای داستان به اجرای آیین ستی یا ساتی در هند میپردازد. شخصیتهای اصلی داستانْ زن و مردی هندو هستند که مرد پیش از اجرای آیین عروسی درمیگذرد. عروس تصمیم میگیرد طبق آیین ستی، خود را همراه مرد به آتش بیفکند. گویا این حرکت عروس که برخاسته از آیینهای باستانی و سنّت فرهنگی بوده، نشانة وفاداری تعبیر میشده است. تاکنون هفت نسخة خطی تصویری از این اثر ارزشمند شناسایی شده است که تنها یکی از این نسخهها نام کاتب، نام نگارگر و تاریخ کتابت دارد. نگارههای این نسخه منسوب به محمدعلی نقاش مشهدی است و کتابت آن را ابنسیّد مرادالحسینی در سال 1068ق. به انجام رسانده است. این نسخة نفیس درحال حاضر در موزة هنر والترز در شهر بالتیمور ایالت مریلند امریکا نگهداری میشود.
