معرفی و سبک شناسی دیوان سلطانی کرمانشاهی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد اقلید، دانشگاه آزاد اسلامی، اقلید، ایران
2 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد اقلید، دانشگاه آزاد اسلامی، اقلید، ایران
3 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد اقلید، دانشگاه آزاد اسلامی، اقلید، ایران (نویسنده مسئول)
doi
چکیده
سلطانی کرمانشاهی از شاعران عصر قاجار است که دیوان او با وجود قوت اشعار و مهارت بیمثالش در تقلید از شاعران متقدم، همچنان به صورت تصحیح نشده باقیماندهاست. چاپ سنگی منتشر شده از این دیوان حاوی اشکالات فراوانی است که ناشی از افتادگی برخی واژهها، خوانشهای نادرست و نواقص شعری است که دستنوشتههای بدستآمده از دیوان سلطانی کرمانشاهی برطرفکنندة بخش اعظمی از این نواقص و ایرادات است. در این پژوهش به شیوه توصیفی- تحلیلی به معرفی دیوان سلطانی کرمانشاهی، سبک شناسی آن و میزان تأثیر پذیری سلطانی از شاعران متقدم خواهیم پرداخت. یافته های این پژوهش نشان می دهد که اشعار این دیوان به لحاظ انسجام سخن، کاربرد آرایههای ادبی و معرفی شخصیتهای درباری قابل ستایش است. تقلید و استقبال از شاعران متقدم و معاصر و تضمین اشعار آنها از ویژگیهای برجستة این اثر است. اشعار این دیوان ذیل سه دستة موضوعی مدحیهها، تهنیتها و اعیاد قابل تقسیمبندی است. دیوان این شاعر به سبب نام بردن از 42 شخصیت مهم درباری عهد قاجار از مهمترین آثار ادبی این عصر است. سلطانی بیش از همه اشعار امیرمعزی را مورد تقلید، استقبال و تضمین قرار داده است. تشبیه، استعاره، تضمین، جمع و تقسیم و تلمیح پرکاربردترین آرایههای ادبی دیوان اوست. شیوة شاعر در سرایش اشعار از لحاظ زبانی و فکری به شیوة شاعران سبک خراسانی و از لحاظ ادبی به شیوة شاعران سبک عراقی است.