بررسی تطبیقی شگردهای داستانی و روایت پردازی در دو نسخه از هزار و یک شب (ترجمه عبداللطیف تسوجی و نسخه ترجمه نویافته خراسانی بزنجردی)
نویسندگان
1 دانشجوی گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد تربت حیدریه، دانشگاه آزاد اسلامی، تربت حیدریه، ایران.
2 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران
3 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد تربت حیدریه، دانشگاه آزاد اسلامی، تربت حیدریه، ایران ( نویسنده مسئول)
doi
چکیده
اگر چه همۀ اهل ادب بر این باورند که نسخۀ ترجمۀ عبداللطیف تسوجی۱۲۶۱¬ق. از کتاب ألف لیله و الیله با نام فارسی هزار و یک شب، تنها ترجمه موجود از این کتاب گرانسنگ در ادبیات فارسی است، اخیرا ترجمۀ دیگری تحت عنوان ترجمۀ هنریه که در سال 1223ق. به قلم فردی به نام میرزا محمدباقر خراسانی بزنجردی ترجمه شده است، در کلکتۀ هند کشف شده که چند دهه قبل از ترجمه تسوجی به انجام رسیده است. به موجب کشف این نسخه نویافته، می توانیم ترجمه هنریه (نسخه خطی باقر خراسانی بزنجردی) را نخستین ترجمه فارسی هزارویک-شب بدانیم. مساله¬ای که اساس پژوهش حاضر را تشکیل می دهد بررسی و مطابقت افتراقات و اشتراکات روایی- ساختاری دو ترجمه از هزارویک شب است و آنچه از نتایج پژوهش حاصل شده است، نشان می دهد که اگرچه درون مایه حکایت ها در دو ترجمه مشابهت دارند، اما از نظر شگردهای روایی در روایتگری دو ترجمه تفاوت های بارزی به چشم می خورد.این پژوهش به شیوه صوری- قیاسی انجام شده است و به شناخت بهتر نسخه نویافته هزار و یک شب از خراسانی بزنجردی کمک می کند.
