بررسی نشانگرهای زیستی و کاربرد آنها در پیشآگهی، تشخیص و درمان سرطان و سایر بیماریها
نویسندگان
1 پژوهشگاه رویان، پژوهشکده زیست شناسی و فناوری سلول¬های بنیادی جهاد دانشگاهی، مرکز تحقیقات علوم سلولی، گروه سلول¬های بنیادی و زیست شناسی تکوینی، تهران، ایران.
2 گروه فیزیولوژی، دانشکده پزشکی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران.
doi
چکیده
نشانگرهای زیستی، یا بیومارکرها، ابزارهای حیاتی در تشخیص، پیشآگهی و مدیریت بیماریها محسوب میشوند. در دهههای اخیر، استفاده از این نشانگرها به عنوان سیستمهای هشدار اولیه برای ارزیابی خطر بیماریها به طور چشمگیری افزایش یافته است. کاربرد و شناسایی نشانگرهای زیستی در زمینه پزشکی و بالینی، تأثیر بسزایی بر سلامت جامعه داشته و در ارزیابی حساسیت و شدت بیماری در هر فرد امکان پیشبینی پیامدها و ارائه راهکارهای درمانی مؤثر را فراهم میکند . همچنین نشانگرهای زیستی ابزارهای ضروری برای انتخاب بیماران مناسب برای درمان با داروهای خاص هستند و در پزشکی مبتنی بر فرد با استفاده از این ابزار می توان درمان مناسب در دوز و زمان مناسب را به بیمار ارائه داد. در مطالعات بیومارکرها، شناسایی و طبقهبندی آنها از اهمیت بالایی برخوردار است. بیومارکرها میتوانند به عنوان نشانگرهای تصویربرداری، آنزیمها، پروتئینها، RNA یا DNA و یا دیگر مولکولهای مورد استفاده در تحقیقات و تشخیص بیماری مورد استفاده قرار گیرند . در همین راستا در این مقاله به تاریخچه، طبقهبندی، کشف و انواع نشانگرهای زیستی، کاربردهای آنها در پیشآگهی بیماریها، و چالشها و فرصتهای پیشرو در این حوزه پرداخته شده است. همچنین، نمونههایی از بیومارکرهای مهم در بیماریهای گوناگون از جمله سرطان، بیماریهای قلبیعروقی و سایر بیماریها مورد بررسی قرار میگیرد. هدف این مطالعه، الهام بخشیدن به خوانندگان برای کشف راههای جدید در تحقیق و توسعه نشانگرهای زیستی است.
