ارزیابی اثرات فسلول (سسکویی‌ترپن کومارینی از جنس Ferula) بر پارامترهای بیوشیمیایی و هماتولوژیک در مدل حیوانی

نویسندگان

1 گروه دامپزشکی، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد

2 گروه دامپزشکی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران

3 گروه دامپزشکی، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران

doi
https://doi.org/10.82311/qjaphd.2025.1222371
چکیده

زمینه و هدف: این مطالعه با هدف ارزیابی تأثیرات کوتاه‌مدت فسلول (یک سزکوئی‌ترپن کومارینی استخراج‌شده از گیاهان جنس فرولا ) بر عملکرد کبد و کلیه، پروفایل چربی، و پارامترهای هماتولوژیک در موش‌های نر انجام شد. مواد و روش­ها: در این مطالعه‌ی تجربی، ۳۲ موش به‌طور تصادفی به چهار گروه تقسیم شدند: ۱) گروه کنترل، ۲–۳) گروه‌های دریافت‌کننده فسلول (۲۵ و ۵۰ میلی‌گرم بر کیلوگرم، به‌صورت داخل صفاقی) و ۴) گروه دریافت‌کننده حلال فسلول (توئین 80 درصد) و به مدت ۷ روزتیمار شدند. در پایان دوره‌ی درمان، نمونه‌های خون جمع‌آوری شد و پارامترهای بیوشیمیایی شامل آنزیم‌های کبدی (ALT، AST، ALP)، بیلی‌روبین، آلبومین، اوره، کراتینین و پروفایل چربی (کلسترول کل، تری‌گلیسیرید،HDL  و LDL) اندازه‌گیری شدند. همچنین پارامترهای هماتولوژیک شامل PCV، تعداد گلبول‌های قرمز و سفید، هموگلوبین و پلاکت‌ها مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج: نتایج نشان داد که تجویز فسلول در هر دو دوز ۲۵ و ۵۰ میلی‌گرم بر کیلوگرم هیچ‌گونه تغییر معنی‌داری در پارامترهای بیوشیمیایی، هماتولوژیک یا پروفایل چربی ایجاد نکرد و همه‌ی مقادیر در محدوده‌ی نرمال باقی ماندند. علاوه بر این، هیچ مرگ و میر یا علامت بالینی از سمیت مشاهده نشد. نتیجه­ گیری: نتایج نشان می‌دهد که تجویز کوتاه‌مدت فسلول (۲۵ و ۵۰ میلی‌گرم بر کیلوگرم) هیچ تغییر قابل‌ توجهی در پارامترهای بیوشیمیایی، هماتولوژیک یا پروفایل چربی ایجاد نکرد و هیچ علامت بالینی از سمیت مشاهده نشد. به‌عنوان نخستین گزارش جامع در مدل حیوانی، این یافته‌ها ایمنی کوتاه‌مدت مطلوب فسلول را تأیید کرده و شواهد علمی ارزشمندی برای تحقیقات آینده فراهم می‌کنند.