نقد و بررسی کارکرد دین در حوزه سیاست از دیدگاه پراگماتیسم
نویسندگان
1 استادیار،گروه علوم سیاسی، دانشگاه آیت الله بروجردی، بروجرد، ایران.
2 استادیار،گروه معارف، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
doi
10.22034/sej.2020.1885156.1213چکیده
هدف پژوهش حاضر بررسی جایگاه و مناسبات دین و سیاست در مکتب عملگرایی بود. در این راستا و با روش توصیفی- تحلیلی، ابتدا با نگاهی ریشهای، مبانی، ویژگیها و زمینههای پیدایش و شکلگیری مکتب عملگرایی بررسی شد، سپس تلقی عملگراها از سیاست و دین تبیین گردید و استلزامات و چگونگی تعامل بین دین و سیاست در مکتب عملگرایی بررسی شد. نتایج نشان داد، تلقیای که مکتب عملگرایی از دین دارد، منبعث از نگاه اومانیستی و عملگرایانه اندیشمندان آن میباشد که عملاً با انکار مبدأ غیبی، دین را به کارکردهای عملی آن تقلیل داده و آن را تا حد امری ابزاری، شخصی و تجربی تنزل میدهد و آن را با توجه به کاربردش که ممکن است فوایدی فردی، اخلاقی و اجتماعی برای انسان داشته باشد، تفسیر مینماید و اجازه دخالت به دین در امور سیاسی داده نمی شود. علاوهبر این، سیاست در این مکتب، رسالتی آرمانی ندارد، بلکه تنها به عنوان فلسفه ای عملگرایانه موردنظر است.
