تحلیل گفتمانی فرهنگ سياسی و تاثیر آن بر قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران در دیدگاه آیت‌الله خامنه‌ای

نویسندگان

1 گروه آموزش علوم اجتماعی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

doi
چکیده

گفتمان انقلاب اسلامی با غیریت‌سازی و هژمونی بر گفتمان پاتریمونیال پهلوی، موجِد نظم و فرهنگ نوین سیاسی در سپهر سیاسی ایران معاصر شد. مطابق مباحث تحلیل گفتمانی، فرهنگ سیاسی، با جهت‌دهی ایستار‌ها و رفتار شهروندان یک جامعه در تعاملات و فرایندهای سیاسی، ظرفیت ارتقای قدرت نرم نظام سیاسی را در مواجهه با تهدیدات نوظهور دشمنان خواهد داشت. سوال پژوهش این است که در دیدگاه مقام معظم رهبری، فرهنگ سیاسی چگونه می‌تواند موجب تولید قدرت نرم شود؟ روش پژوهش حاضر توصیفی- تحلیلی بوده که ضمن بهره‌گیری از نظریه تحلیلی لاکلائو و موف، و استناد به بیانات مقام معظم رهبری، با جانمایی دال مرکزی (اسلام ناب) و دوال شناور گفتمان انقلاب اسلامی (عقلانیت، عدالت، آزادی و نفی سلطه)، مولفه‌های فرهنگ سیاسی مطلوب (مشارکت‌جو) را در سه ساحت ایستار ادراکی، ایستار احساسی و ایستار ارزشی، مورد واکاوی قرار داده است. فرهنگ سیاسی مشارکت‌جو، مبتنی بر استلزامات جمهوری مومنین است که با ماهیت نرم‌افزاری و اقناع‌سازی ذهنی، الگوی مشروعیت الهی مردمی، مشارکت سیاسی، اقتدار سیاسی، بصیرت سیاسی و مقاومت ملی را به‌مثابه ساحت‌های سازنده قدرت نرم و تثبیت هژمونی نظام جمهوری اسلامی، در کشاکش مناسبات بین‌المللی و تصادم منافع ملی، صورت‌‌بندی نموده است.