واکاوی فرهنگ مصرف ورزش زنان جوان مبتنی بر نظریۀ فرهنگ مصرف‌کننده

نویسندگان

1 استادیار، گروه مدیریت ورزشی،دانشکده تربیت بدنی ، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

doi
چکیده

مصرف را در سطوح متفاوتی می­توان مورد بحث و تحلیل قرار داد که یکی از جنبه­های آن مصرف ورزشی است. با توجه به تأثیر قابل ملاحظه فرهنگ مصرف ورزشی زنان، هدف این تحقیق، واکاوی فرهنگ مصرف ورزش زنان جوان مبتنی بر نظریه فرهنگ مصرف­کننده بود. در این پژوهش، از روش تحقیق تحلیل مضمون و روش دلفی استفاده شد. جامعه مورد بررسی زنان و دختران 18- 30 ساله بود که به روش نمونه­گیری هدفمند با 38 نفر از آنها مصاحبه و به روش تحلیل مضمون کدگذاری شد. سپس در فاز دوم تحلیل تم­های حاصل از فاز اول در قالب یک پرسشنامه محقق ساخته در اختیار 28 نفر از خبرگان و صاحب‌نظران قرار گرفت و به روش دلفی تحلیل شد. در این تحقیق چهار بعد و 26 گزاره به‌عنوان ابعاد تأثیرگذار فرهنگ مصرف ورزش شناسایی و مورد بررسی نخبگان قرار گرفت. بعد اول، سبک زندگی بود که مهم‌ترین بعد تأثیرگذار بر فرهنگ مصرف ورزش شناخته شد. بعد دوم و سوم به ترتیب زیبایی­شناختی و رهایی­بخشی به دست آمد. درنهایت چهارمین بعد حاصل از این پژوهش بعد اجتماعی-اقتصادی فرهنگ مصرف ورزش بود. چکیده بلند:مقدمهامروزه مصرف به یکی از اساسی ­ترین مفاهیم برای فهم جامعه مدرن تبدیل شده، به­ گونه‌ای که صاحب­ نظران از زوایای مختلف در مورد آن بحث کرده ­اند. مصرف ورزش مستلزم صرف هزینه زمانی و فکری است. انتظار می ­رود مخاطبان بالقوه پیش از ورزش اثر، برتری­ ها و مزایای مصرف آن را بررسی و اثرات حاصل از این مصرف را پیش ­بینی و تصور نمایند. درعین‌حال، ورزشکاران حرفه ­ای زن با ارائه هویتی بارز نیز جذابیت و علاقۀ طرفداران را جذب می‌کنند. به‌طورکلی، با بهره­ گیری از رسانه­ ها، جنسیت همچنان به شکل دادن فرهنگ مصرف ورزش ویژه­ای می ­پردازند (برراناگان و گیلیانوتی، 2015). بر این اساس، در این تحقیق به واکاوی فرهنگ مصرف ورزش دختران جوان به‌عنوان یکی از گروه­ های عمده مصرف­ کنندگان ورزش پرداخته شد.ابزار پژوهشدر این پژوهش، به ­منظور واکاوی هرچه عمیق ­تر فرهنگ مصرف ورزش دختران جوان بر مبنای نظریه فرهنگ مصرف ­کننده، روش‌شناسی کیفی انتخاب شد. جامعه آماری پژوهش حاضر را دختران 18-30 ساله تشکیل می ­دادند که با استفاده از راهبرد نمونه ­گیری موارد تیپیک (روش نمونه­گیری هدفمند) افرادی که به‌منظور انجام تحلیل کیفی مناسب بودند و همچنین در چارچوب اهداف پژوهش حاضر قرار داشتند، مورد مصاحبه قرار گرفتند. درمجموع جهت گردآوری داده­ ها 38 مصاحبه 15-30 دقیقه ­ای انجام شد. سپس در فاز دوم تحلیل تم­های حاصل از فاز اول در قالب یک پرسشنامه محقق ساخته در اختیار 28 نفر از خبرگان و صاحب‌نظران قرار گرفت و به روش دلفی تحلیل شد.تجزیه‌وتحلیل یافته‌هادر این تحقیق چهار بعد و 26 گزاره به‌عنوان ابعاد تأثیرگذار فرهنگ مصرف ورزش شناسایی و مورد بررسی نخبگان قرار گرفت. بعد اول، سبک زندگی بود که مهم‌ترین بعد تأثیرگذار بر فرهنگ مصرف ورزش شناخته شد. بعد دوم و سوم به ترتیب زیبایی ­شناختی و رهایی­ بخشی به دست آمد. درنهایت چهارمین بعد حاصل از این پژوهش بعد اجتماعی-اقتصادی فرهنگ مصرف ورزش بود.نتیجه ­گیریبا توجه به تأثیر قابل ملاحظه فرهنگ مصرف ورزش، هدف این پژوهش مطالعه ابعاد این تأثیرگذاری با استفاده از روش تحقیق تحلیل مضمون و روش دلفی بود. در این پژوهش چهار بعد و 26 گزاره به‌عنوان ابعاد تأثیرگذار فرهنگ مصرف ورزش دختران جوان شناسایی و مورد بررسی نخبگان قرار گرفت. تحلیل آرای صاحب ­نظران نشان می ­دهد که تعداد شش گزاره نتوانستند اجماع بالای 60 درصد را در بین اعضای گروه دلفی کسب کنند.