فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شیوع ویروس کرونا در جهان، عصر تازه‌ای را در سیاست خارجی دولت‌ها رقم زد و اهمیت «دیپلماسی سلامت» را برجسته کرد. قدمت «دیپلماسی سلامت» در دستور کار سیاست خارجی دولت‌ها به بیش از یک قرن می‌رسد. دیپلماسی سلامت به کشورها کمک می‌کند تا با ایجاد قدرت نرم، فرصت‌های بیشتری را برای تحقق منافع ملی خلق نمایند. آمریکا ازجمله کشورهایی است که در حوزه دیپلماسی سلامت همواره فعال بوده و در مجامع بین‌المللی همچون سازمان بهداشت جهانی، حضوری پررنگ و اثرگذار داشته است. در این راستا، هدف پژوهش حاضر مقایسه دیپلماسی سلامت ایران و آمریکا برای تحلیل بهتر و دقیق‌تر سیاست خارجی دو کشور است. پرسش اصلی این است که صورت‌بندی سیاست خارجی ایران و آمریکا در بحران پاندمی کرونا چگونه بوده است؟ و تفاوت‌ها و تشابه دیپلماسی سلامت ایران و آمریکا در عصر کرونا چیست؟ پژوهش حاضر به روش مقایسه‌ای و با جمع‌آوری اطلاعات اسنادی و کتابخانه‌ای انجام شده است. یافته‌های پژوهش نشان داد که راهبرد آمریکا در مقابله با بیماری‌ها (اعطای واکسن و...) چندجانبه‌گرایی به جای یک‌جانبه‌گرایی و نحوه عملکرد آمریکا در حوزه بهبود زیرساخت امنیت بهداشت جهانی، در بلندمدت و در کل کنار گذاشتن یک‌جانبه‌گرایی در پیش گرفته‌شده توسط ترامپ در عرصه جهانی و تعامل با متحدین و نهادهای بین‌المللی، مهم‌ترین وجه بارز تفاوت دیپلماسی سلامت آمریکا بوده است. سیاست‌های آمریکا، اولویت سلامت شهروندان آمریکایی بر دیگر کشورها، اعمال محدودیت‌های مالی و پزشکی بر دولت‌های مخالف و منتقد آمریکا و اجرای قوانین ضد انحصاری بوده است. ایران نیز از دو تاکتیک تأکید بر همبستگی بین‌المللی و تأکید بر تنش‌زدایی استفاده کرده است. سیاست خارجی ایران بدون هیچ‌گونه تغییر بنیادین در اهداف و چارچوب‌های پیشین خود، از بحران کرونا به‌ عنوان فرصت جدیدی در راستای تعامل همزمان با کشورهای غربی، عرب منطقه و شرق، و فرصتی برای کاهش فشار تحریم‌های آمریکا و برون‌رفت از شرایط دشوار استفاده کرد.