تحلیل راهبرد دفاعی جمهوری اسلامی ایران براساس اندیشه‌های آیت‌الله خامنه‌ای در چارچوب نظریه‌های روابط بین‌الملل

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه علوم سیاسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

2 گروه علوم سیاسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

3 گروه علوم سیاسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

4 گروه علوم سیاسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

doi
چکیده

این پژوهش با هدف تحلیل راهبرد دفاعی جمهوری اسلامی ایران براساس اندیشه‌های آیت‌الله خامنه‌ای انجام شده است. پس از جنگ تحمیلی و تغییرات ساختاری در نظام بین‌الملل، ایران با تهدیدات پیچیده‌ای مواجه شد که ایجاب می‌کرد راهبردهای دفاعی خود را بازتعریف کند. پرسش اصلی پژوهش این است که کدام مؤلفه‌های اندیشه دفاعی مقام معظم رهبری موجب افزایش بازدارندگی و تقویت امنیت پایدار ایران شده است. روش تحقیق توصیفی–تحلیلی بوده و داده‌ها از منابع کتابخانه‌ای جمع‌آوری شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که اندیشه دفاعی رهبر انقلاب، بر مفاهیمی چون «راهبرد دفاع آینده‌نگر»، دیپلماسی دفاعی فعال، سرعت واکنش، راهبردهای ترکیبی و سناریونویسی امنیتی تأکید دارد و با تلفیق این اصول، جمهوری اسلامی ایران قادر به حفظ امنیت ملی و ارتقای جایگاه منطقه‌ای خود شده است. همچنین، تحلیل راهبردهای دفاعی ایران در مقایسه با مدل‌های پیش دستانه و پیشگیرانه غرب نشان می‌دهد که این رویکرد مبتنی بر بازدارندگی و انعطاف‌پذیری، کارآمدی بالایی در مواجهه با تهدیدات نوظهور دارد.