بررسی مقایسه‌ای رویکرد ایران و عربستان نسبت به یمن در بین سال‌های 2012-2022

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، مطالعات جهان اسلام، دانشگاه جامع انقلاب اسلامی، تهران، ایران.

2 گروه آموزش علوم اجتماعی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

3 گروه فلسفه، الهیات و معارف اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

doi
چکیده

چالش‌های ایران و عربستان سعودی در سال‌های اخیر، به‌ویژه با بحران یمن، تشدید و به جنگ سرد میان تهران و ریاض تعبیر شده است. نقش یمن در امنیت تنگه باب‌المندب منجربه رقابت استراتژیک مهمی برای تجارت جهانی و امنیت منطقه‌ای شده است. این مقاله به بررسی انگیزه‌ها و اقدامات دو کشور در قبال بحران یمن پرداخته و با بررسی پیشینه روابط ایران، یمن و عربستان، تحولات یمن و تأثیرات ژئوپلیتیکی و اقتصادی این رقابت مورد تحلیل قرار گرفته است. هدف این پژوهش، شناخت نقش ایران به عنوان پشتیبان محور مقاومت در یمن به رهبری عبدالملک بدرالدین در مقابل عربستان و بعدها اسرائیل است، که منجربه برهم خوردن نظم منطقه‌ای قبلی و ایجاد نظم جدید منطقه‌ای شده است. این مقاله با بهره‌گیری از روش توصیفی- تحلیلی درصدد پاسخ به این سوال است که علل رویکردهای متفاوت ایران و عربستان نسبت یمن چیست؟ یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که عوامل ژئوپلیتیک، ژئواستراتژیک، ژئواکونومیک و کنشگری بازیگران منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای منجربه اتخاذ رویکردهای متفاوت این دو کشور شده است. ایران و عربستان سعودی در بسیاری از زمینه‌ها، با اختلافات ایدئولوژیکی و رویکردهای متفاوت مواجه هستند. ایران به دنبال الگوی توسعه‌ای مستقل و مبتنی بر ارزش‌های اسلامی و عدالت اجتماعی است، در حالی‌که عربستان سعودی به حفظ قدرت مطلقه خاندان حاکم و رویکردی محافظه‌کارانه در سیاست داخلی و خارجی متکی می‌باشد.