تأثیر یک دوره فعالیت هوازی منتخب بر میزان اختلالات خلقی دانش‌آموزان 15 تا 18 ساله‌

doi
چکیده

هدف کلی این پژوهش تعیین تأثیر یک دوره فعالیت هوازی بر میزان اختلالات خلقی (افسردگی و شیدایی‌) دانش‌آموزان 15 تا 18 ساله است. منظور از اختلالات خلقی در این پژوهش تغییر خلق نسبتاً ثابت و دایمی همراه با تغییرات مشخص در تفکر، رفتار و نگرش است که انواع آن افسردگی‌، نیمه‌شیدایی و شیدایی است. این پژوهش از نوع نیمه‌تجربی و به‌صورت میدانی انجام شده است‌. جامعه آماری این پژوهش کلیه دانش‌آموزان پسر دوره متوسطه شهرستان شیراز در سال تحصیلی84 ـ 83 بوده است‌. حجم جامعه براساس اعلام اداره کل آموزش و پرورش شیراز در زمان پژوهش 27943 نفر بوده است‌. به‌صورت تصادفی خوشه‌ای 414 نفر از جامعه اصلی انتخاب و پرسشنامه اختلالات خلقی بین آنها توزیع و پس از تکمیل جمع‌آوری شد. 72 نفر از نمونه‌های مورد پژوهش علایم افسردگی یا شیدایی داشتند که به‌صورت تصادفی ساده از بین آنها 40 نفر انتخاب و براساس نتایج آزمون مقدماتی در 4 گروه همتاسازی شدند. گروه آزمایش افسردگی‌، گروه گواه افسردگی‌، گروه آزمایش شیدایی و گروه گواه شیدایی‌. ابزار اندازه‌گیری این پژوهش پرسشنامه شخصیتی چندوجهی مینه‌سوتا موسوم به (فرم کوتاه‌) بوده است‌. این پرسشنامه 71 سؤال شامل 8 مقیاس بالینی و 3 مقیاس روایی دارد. روایی و پایایی این پرسشنامه مورد تأیید قرار گرفته است‌. پس از آزمون مقدماتی‌، گروههای آزمایش 8 هفته‌، هر هفته 3 جلسه و هر جلسه 45 دقیقه در فعالیتهای منتخب هوازی با شدت 55 تا 65 درصد حداکثر اکسیژن مصرفی شرکت کردند. پس از اتمام دوره آزمایش از هر 4 گروه آزمون نهایی مجدد به عمل آمد و با استفاده از تحلیل کوواریانس نتایج زیر حاصل شد: بین میانگین نمرات افسردگی پیش‌آزمون و پس‌آزمون گروه آزمایش تفاوت معنادار مشاهده گردید. به‌عبارت دیگر تمرینات هوازی منتخب به‌طور معناداری در کاهش افسردگی مؤثر بوده است (001/0P < ). همچنین بین میانگین نمرات شیدایی پیش‌آزمون و پس‌آزمون گروه آزمایش تفاوت معناداری مشاهده گردید. به‌عبارت دیگر فعالیتهای هوازی منتخب به‌طور معناداری در کاهش شیدایی مؤثر بوده است (001/0 P < )