تحلیلی بر خوابها و رؤیاهای عرفانی از منظر مولانا در مثنوی معنوی
نویسندگان
1 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران.
2 دانش آموخته دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران.
doi
چکیده
معانی والایی که از حضرت حق فرود میآیند صورتی جسمانی مانند صورت خیال ما میپذیرند و سپس به عالم ملک فرود میآیند. انواع خوابها مربوط به این عالم است و دنیای خواب و رؤیا، جهانی است پهناور و سرشار از شگفتیها و عجایب و غرایب که با چشم بر هم زدنی حادث و نمایان میشوند. چرا که محدودیتی در آن عالم خیال نیست و روح والاست که در آن عالم سیر میکند. پدیده خواب و رؤیا از فرهنگ عامه فراتر رفته و در کلام و اندیشه عرفا و متصوفه و حتی شعرا و نویسندگان مورد توجه و کاربرد ویژه قرار گرفته است و مولانا جلالالدین بلخی در کنار بزرگانی چون ابن عربی و... بینشی اندیشمندانه و خداگونه به مقوله خواب و رؤیا دارند و آن را یکی از راههای رهایی روح از قفس تن و اتصال به عالم ملکوت میدانند. با عنایت به کارکردهای گوناگون خواب و رویا در مثنوی معنوی، در این مقاله پس از مختصری در باب رویا، ویژگیها و خصایص آن، چگونگی آن در قرآن و احادیث، به بررسی شاخصههای خواب و رویا در اشعار مثنوی پرداخته شده است.
