بررسی ساختار و کارکرد موقوفات بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی

نویسندگان

1 تاریخ و تمدن ملل اسلامی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد خوی، خوی، ایران

doi
https://doi.org/10.82381/mosk.2025.1226753
چکیده

بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی، به عنوان یکی از مهمترین مراکز مذهبی و فرهنگی ایران، دارای موقوفات متعددی است که نقش کلیدی در پایداری اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی آن ایفا کرده­اند. اهمیت و قداست این بقعه، موجب شد هدایا و نذورات مختلفی در طی سال­ها در این مجموعه جمع­آوری شود. پس از به قدرت رسیدن سلسله صفویه، ارزش و اهمیت این بقعه افزون­تر شد، اما با سقوط صفویه از توجه و رسیدگی پادشاهان ایران به این بقعه کاسته شد. این مقاله با هدف بررسی ساختار و کارکرد این موقوفات، به بررسی انواع موقوفات، نقش مرشدان و متولیان در اداره و بهره­برداری از موقوفات و همچنین تأثیرات این موقوفات بر جامعه می­پردازد. این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی و بر پایه داده­های کتابخانه­ای انجام شده است. یافته­ها نشان می­دهد که موقوفات بقعه شیخ صفی، نه تنها از جنبه اقتصادی و تأمین منابع مالی تأثیرگذار بوده­اند، بلکه از جنبه اجتماعی و فرهنگی نیز مؤثر بوده­اند و اداره صحیح موقوفات توسط مرشدان و متولیان، باعث تداوم فعالیت­های بقعه و حفظ جایگاه آن در جامعه شده است.