فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کسب مالیات مهم‌ترین منبع تولید درآمد حکومت‌ها و یکی از با اهمیت‌ترین عناصر در پیوند دولت و مردم است. چنانچه دولتی مستقل از جامعه بر پایه منابع زیرزمینی و ... بتواند هزینه‌های عمومی را تامین کند، یعنی اگر مالیات دریافتی ناچیز باشد و یا مالیاتی دریافت نکند، ماهیت دولت و رابطه آن با جامعه تغییر می‌کند و تبدیل به کشوری رانتیر می‌شود. ایران از سال 1353به‌واسطه درآمدهای منابع زیرزمینی خود جزو کشورهای رانتیر محسوب می‌شود. مناسبات دولت و مردم در مسائل سیاسی، اقتصادی و اجتماعی در دولت‌های رانتیر متفاوت است. در این مقاله تلاش شده است تا با تبیین ماهیت دولت رانتیر در ایران، ارتباط آن با تحولات طبقات اجتماعی در یک روند تاریخی مورد مطالعه قرار گیرد و به پرسش اصلی اینکه چگونه ساختار و ماهیت دولت رانتیر را می توان عاملی مهم برای تحولات طبقات اجتماعی در دوره پهلوی دوم تلقی کرد؟ پاسخ دهد. مقاله حاضر بر اساس روش تحقیق تاریخی مبتنی برتوصیف و تحلیل سامان یافته است که بر اساس روش مذکور داده‌ها گردآوری شده و به روش تحلیل محتوا، تحلیل گردیده است. یافته‌های اصلی مقاله حاکی از آن است که عدم تعادل بین حوزه‌های اجتماعی یک نظام سیاسی عامل اصلی پیدایش  تحولات طبقات اجتماعی است.