شناسایی عوامل موثر بر گزارشگری پایداری شرکت های داروسازی: کاربرد ترکیبی روش های تصمیم گیری چند معیاره و دلفی

نویسندگان
doi
10.18502/mshsj.v6i3.8038
چکیده

زمینه و هدف: امروزه یکی از مهمترین نگرانی ها در صنعت دارو، دستیابی به پایداری است و صنعت داروسازی به عنوان یک بخش پیش رو در گزارشگری پایداری شرکتی شناخته شده است. هدف این پژوهش شناسایی، استخراج، پالایش، اولویتبندی و تحلیل عوامل اجتماعی و خصوصیات شرکتی موثر در گزارشگری پایداری شرکتهای داروسازی ایران بوده است. روش پژوهش: مطالعه حاضر به صورت مقطعی در پائیز سال 1399 انجام شد . از قاعده خبرگی و در دسترس بودن به منظور نمونهگیری و از روش نمونهگیری گلوله برفی به منظور انتخاب نمونه استفاده گردید. به منظور شناسایی و استخراج عوامل اجتماعی و خصوصیات شرکتی موثر از روش تحلیل محتوا و مرور ادبیات پژوهش استفاده شد. از روش پیمایشی با ابزار پرسشنامه محققساخته از 40 نفر از خبرگان حوزه پژوهش نظرخواهی شده است. به منظور پالایش اولیه عوامل مؤثر از روش دلفی استفاده و برای تحلیل دادهها از روش فرآیند تحلیل شبکه مبتنی بر دیمتل فازی استفاده شده است. یافته ها: از نظر تعامل قوی، معیار همکاریهای دانشگاه و صنعت رتبه اول، و معیارهای نوآوری پایدار و همکاری با سایر شرکتها در مکانهای بعدی قرار گرفتند. در این مطالعه معیارهای سودآوری، شدت تحقیق و توسعه و اهرم مالی به عنوان متغیرهای علّی قوی و معیارهای عملکرد اجتماعی، نوآوری پایدار و سن شرکت به عنوان متغیرهای علّی ضعیف و گزارشگری پایداری به عنوان متغیر معلول در نظر گرفته شدند. نتیجه گیری: نتایج نشان داد که شرکت های داروسازی ایرانی برای دستیابی به اهداف توسعه پایدار، بایستی ارائه مداوم و منظم گزارشگری پایداری سالیانه را مورد تاکید قرار دهند و در این راستا لازم است عوامل کلیدی چون معیار همکاریهای دانشگاه و صنعت، معیارهای نوآوری پایدار و همکاری با سایر شرکت ها به عنوان اولویت های اساسی مد نظر قرار گیرد.