تبیین و اعتبار سنجی مؤلفه‌ها و شاخص‌های ارزشیابی عملکرد مدیران مدارس مبتنی بر کارت امتیازی متوازن با استفاده از تکنیک دلفی و تحلیل محتوای کیفی

نویسندگان

1 گروه علوم تربیتی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران

2 گروه علوم تربیتی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران(نویسنده مسئول)

3 استادیارگروه علوم تربیتی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران.

doi
چکیده

زمینه و هدف: مؤسسات آموزشی برای سنجش میزان تحقق اهداف راهبردی خود نیازمند الگویی جامع و نظام‌مند جهت ارزشیابی عملکرد مدیران هستند. کارت امتیازی متوازن با تعریف ابعاد، مؤلفه‌ها و شاخص‌ها در چهار حوزه ذی‌نفعان، رشد و یادگیری، مالی و فرایندهای داخلی، چارچوبی کارآمد برای این هدف فراهم می‌سازد. پژوهش حاضر با هدف تبیین فرآیند تحلیل محتوای کیفی و اعتبارسنجی شاخص‌های ارزشیابی عملکرد مدیران مدارس بر مبنای این رویکرد انجام شد. روش: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، کیفی از نوع تحلیل محتوای استقرایی است. جامعه آماری شامل ۱۴ نفر از خبرگان دانشگاهی و اجرایی در حوزه مدیریت آموزشی بود که با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مطالعات اسنادی، مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته و اجرای دو مرحله‌ای تکنیک دلفی گردآوری و با روش کدگذاری سه‌مرحله‌ای (باز، محوری و انتخابی) تحلیل شدند. یافته‌ها: نتایج تحلیل محتوای استقرایی منجر به استخراج مقوله‌های اصلی (منظرها) و فرعی (مؤلفه‌ها) در چارچوب ارزشیابی عملکرد گردید. اجرای روش دلفی، اجماع کامل و روایی محتوایی شاخص‌های استخراج‌شده را تأیید کرد؛ به‌طوری‌که ضریب کندال بالاتر از ۰.۷۰ و میانگین ۰.۸۲ در سطح معنی‌داری ۰.۰۰۰ به‌دست آمد. نتیجه‌گیری: اعتبار بالای تحلیل محتوا و اجماع خبرگان، روایی محتوایی و صوری چارچوب پیشنهادی را تأیید می‌کند. این چارچوب می‌تواند مبنایی علمی و کاربردی برای طراحی نظام‌های ارزشیابی عملکرد مدیران در مؤسسات آموزشی فراهم آورد.