فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در غیاب ابردولتی کاملاً سازماندهی‌ شده در عرصة روابط بین­الملل، این امر مورد پذیرش قرار گرفته است که دولت زیان­دیده می­تواند در واکنش نسبت به نقض یک تعهد بین­المللی دست به اقدامات متقابل زند. با این وجود، قلمرو و شرایط توسل به اقدامات متقابل نامحدود نیست، به­ویژه زمانی که در مورد دولت‌هایی باشد که تعهدات حقوق بشری خود را نقض کرده­اند. تعهدات حقوق بشری از ویژگی‌های خاصی برخوردارند و در موارد معینی متفاوت از سایر تعهدات می­باشند. این ویژگی‌های شاخص عبارتند از: موضوع و هدف تعهدات حقوق بشری که مقصودشان، به جای تنظیم روابط متقابل میان‌دولتی، تسهیل بهره­مندی ابناء بشر از حقوق بشر و آزادی­ها است. بر این­اساس، توسل به اقدامات متقابل در موارد نقض تعهدات حقوق بشری یا ممنوع است، یا می­بایست به‌صورتی انجام پذیرد که به اعمال و اجرای کامل تعهدات حقوق بشری خدشه­ای وارد نکند.