فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

از نظرعرفا کامل¬ترین راه شناخت حق¬تعالی، معرفت شهودی است. این نوع معرفت نه از راه تفکرنظری بلکه با مشاهده حقایق و طی منازل و مقامات و ترک تعلّقات دنیوی¬ و تهذیب نفس به¬دست می¬آید. این راه با¬وجودی که¬راهی دشواروسخت وخاص برخی انسان¬های مخلص است .امّا نسبت به-روش برهانی وعقلی نزدیکترین راه به هدف است. دراین پژوهش برآنیم تا نظر مولانا را در مورد این مقوله به روش تحلیلی –توصیفی بیان داریم .برآیند تحقیق حاکی از آن است که مولوی نیزچون دیگر عرفا، قائل به مراتب در معرفت وشناخت است وشناخت شهودی را معتبرترین شناخت می¬داند که در آن سالک به هیچ واسطه¬ای خدا را به شهود قلبی خود می¬شناسد.وی شناخت عقلی وسپس حسی را در مراتب بعدی می¬داندوآنها را برای کسانی که دسترسی به شناخت مراتب بالاتر را ندارند معتبر ومجاز می¬داند .ازدید وی معرفت حسی، از آنجا که متکی بر حواس ظاهری است وحواس ظاهری عمدتاً بر پایه قیاس استوار است ،طبعاًدرشناخت وحقیقت دچار خبط وخطا می¬گردد. از دیدگاه مولانا،ابزار ووسیله معرفت شهودی ،دل است. از نظر وی دلی که منظر حضرت سبحان ومظهر حضرت رحمان ودریای انوار ساطعه الهی است ،دل انسان کامل یا به تعبیری دل اولیا وانبیا است وتوحید حقیقی ،دیدار شهودی است و این نوع معرفت رجحان و برتری دارد به خداشناسی که مبتنی بر استدلال و آفاق و انفس است .