بازی‌های رایانه‌ای به‌مثابه متن فرهنگی: تحلیل بازنمایی هویت در روایت‌های تعاملی

نویسندگان
doi
10.30465/ismc.2025.51170.2932
چکیده

پژوهش حاضر به بررسی چگونگی بازنمایی هویت‌های فرهنگی در روایت‌های تعاملی بازی‌های رایانه‌ای می‌پردازد. مسئله‌ی اصلی تحقیق آن است که روایت‌های تعاملی چگونه از طریق سازوکار انتخاب، تصمیم و عاملیت کاربر، به بازتولید یا دگرگونی هویت‌های فرهنگی منجر می‌شوند. هدف پژوهش، تبیین رابطه میان روایت تعاملی، عاملیت و بازنمایی فرهنگی در بازی‌ها و شناسایی مؤلفه‌های اصلی این بازنمایی است. روش پژوهش کیفی و تفسیری است و با بهره‌گیری از تحلیل محتوای فرهنگی و نشانه‌شناسی روایی انجام شده است. داده‌ها از طریق مشاهده تحلیلی و بازی‌گردی نظام‌مند در ۳۰ بازی منتخب گردآوری و با روش مثلث‌سازی درون‌متنی تحلیل شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد که هرچه میزان تعاملی‌بودن روایت و آزادی انتخاب کاربر افزایش یابد، بازنمایی فرهنگی از حالت ایستا به پویایی چندلایه تبدیل می‌شود. بازی‌های دارای ساختارهای چندمسیره و تصمیم‌محور امکان بازنمایی متکثر و انتقادی‌تری از فرهنگ‌ها را فراهم می‌آورند، در حالی که بازی‌های خطی‌تر غالباً بازنمایی‌هایی کلیشه‌ای و تقلیل‌یافته ارائه می‌دهند. نتایج نهایی تأکید دارد که بازی‌های رایانه‌ای باید به‌عنوان فضاهای فرهنگی پویا در نظر گرفته شوند که در آن معنا و هویت در فرایند تعامل و انتخاب شکل می‌گیرد. این پژوهش بر ضرورت توجه به حساسیت‌های فرهنگی در طراحی بازی‌ها و توسعه‌ی مطالعات میان‌رشته‌ای در این حوزه تأکید می‌کند.