نگاهی تطبیقی به فرایندهای شش‌گانة هلیدی در متون تألیفی و ترجمه‌ای پزشکی

نویسندگان

1 هیات علمی پژوهشگاه

2 زنشناسی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

doi
چکیده

هدف از این پژوهش توصیف ساختمان نقشی متون تألیفی و ترجمه‌ای تخصصی رشتة پزشکی به‌منظور یافتن ارتباطی میان آن‌هاست. سؤال‌های اصلی در این پژوهش عبارت‌اند از: 1. چگونگی کمیت و کیفیت فرایند‌های شش‌گانة هلیدی در متون تألیفی و ترجمه‌ای حوزة پزشکی و 2. تأثیر تفاوت توزیع فرایند‌ها در فهم‌پذیری متون این گونة علمی زبان فارسی. به این منظور، 2000 بند از چهار کتاب ترجمه‌ای با 2000 بند از چهار کتاب تألیفی پزشکی انتخاب و مقایسه شدند. الگوی استفاده‌شده در این پژوهش، فرانقش تجربی و شش فرایند مادی، رابطه‌ای، ذهنی، وجودی، بیانی، و رفتاری موجود در آن است. پس از انتخاب بندها، به‌صورت تصادفی، فرایندهای به‌کاررفته در آن‌ها شناسایی و سپس توصیف و تحلیل آماری شدند. تفاوت در درک‌پذیری متون ترجمه‌ای و تألیفی طی یک نگرش‌سنجی انجام شد. در این نظرسنجی مشخص شد که 3/79 درصد دانشجویان کارشناسی در درک مفاهیم متون ترجمه‌شده مشکل دارند. داده‌ها نشان دادند که، در برخی از بازه‌های زمانی، رابطة نزدیکی بین فرایند‌های متون تألیفی با ترجمه‌ای برقرار است، اما شواهدی دال بر تأثیرگذاری متون ترجمه بر تألیف یا، به‌رعکس، به‌لحاظ توزیع فرایند‌ها مشاهده نشد. هرچند شاهد تأثیر‌پذیری نسبی مترجم از ساختار نقشی متن مبدأ بودیم.