رابطة بینامتنی مضامین صفوةالصفا و اسرارالتوحی(براساس نظریة ژرار ژنت)
نویسندگان
1 استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. نویسنده مسئول: kh.asadollahi50@gmail.com
2 دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
doi
10.2234/erfan.2023.706033چکیده
ژرار ژنت از محققان برجستة عرصة بینامتنیت، هر متن را با متون پیش از خود مرتبط دانسته و در نظریة بیشمتنیت، رابطة هر بیشمتن را با پیشمتن خود مطرح کرده است. از آنجا که در طول ادوار عرفانی، بحث عارفان هممشرب با دیدگاههای مشابه قابل توجه بوده است و ساختار تذکرههای عرفانی همچون صفوة الصفا و اسرارالتوحید نیز بر مبنای کرامات، اندیشهها و گفتار عارفان خاصی تدوین شده است؛ این پژوهش با هدف روشنگری زوایای عرفانی قرن هشتم، برآن است که کرامات و آرا و اندیشههای شیخ صفیالدین اردبیلی را با دیدگاهها و کرامات عارفانی همچون ابوسعید ابوالخیر از منظر نظریة ژنت بسنجد. چنانکه این پژوهش جهتگیری بینامتنی صفوة الصفا را در استقبال از اندیشههای ابوسعید ابوالخیر هویدا میکند؛ تشابه مضامین صفوةالصفا با اسرارالتوحید از حیث کراماتی همچون طیالارض، فراست، مسائل مربوط به مرگ، نجات مردم و همانند آنها و همچنین مفاهیم اخلاقی و تربیتی متصوفه، نظیر تربیت نفس، رفع حجاب و مسائل دیگر، رابطة بینامتنی بین این دو اثر را تأییدمیکند.
