"ورع و عفت" در آموزههای فقهی و عرفانی
نویسندگان
1 دانشیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه پیام نور،ایران، نویسنده مسئول: dr.amirpour@pnu.ac.ir
2 استادیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی ، دانشگاه پیام نور، ایران.
3 استادیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه پیام نور، ایران.
4 دانشجوی دکتری رشته فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه پیام نور، مرکز تهران جنوب، ایران.
5 استادیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی ، دانشگاه پیام نور، ایران.
doi
10.2234/erfan.2023.708526چکیده
در واقعیات عملی زندگی مسلمانان، عدم استفاده از اخلاق اسلامی در گفتار و عمل قابل توجه است و این کوتاهی شخصیت آنها را مخدوش و موجودیتشان را با خطر مواجه میکند. تعهد به عبودیت و اجرای آن از مسیر شناخت مفاهیم و مصادیق پرستش و تقرب به ذات الهی همچون "ورع" و "عفت"، زندگی جامعه اسلامی را با ایجاد تعادل و مقاومت در برابر وسوسههای ویرانگر، حفظ میکند. در مطالعه پیش رو به بحث و غور در آیات قرآن و نقد روایات مربوط به ورع و عفت پرداختیم. نتایج پژوهش دلالت بر این دارند که ورع و عفت از واژههای مهم حوزه فقه السلوک و علم السلوک معارف اسلامی هستند و اشتراک معنوی با هم دارند و تحت این عناوین، مصادیق مختلفی قرارمیگیرند. اگر دانش فقهی، شامل اعمال ظاهریِ نماز، زکات، ذکر، حمد و دعا باشد، علم السلوک و عرفان، مربوط به نیت، اخلاص، توکل، توبه به سوی خدا، امید، ترس، شکرگذاری، صبر، تقوا، عفت، زهد و ورع و سایر منازل سلوک برای سائرین و سالکان این راه است. هر دو این عناوین برگونهای از بازدارندگی، پرهیز و ممانعت، دلالت دارند. معنای ورع و عفت در مصادیق خود بنابه شرایط متن و فرامتن که این مصداق، در آن نمود پیدامیکند متفاوت خواهدبود. مطالعه پیش رو به شیوه توصیفی-تحلیلی است.
