مضامین عرفانی در دیوان فانی خویی
نویسندگان
1 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد تویسرکان، دانشگاه آزاد اسلامی، تویسرکان، ایران. Katayoun.moradi98@gmail.com
doi
10.2234/erfan.2023.708542چکیده
فانی خویی (متوفی 1225 ق.) عارفی شاعر و حکیمی جامع است که در آثار قلمی خود به ویژه در دیوان اشعار، نشان میدهد که مضامین عرفانی دلمشغولی همیشگی او بوده است و به همین دلیل به نکات دقیقی در عرفان نظری و عملی اهمیت میدهد و بیش از هر مفهومی از نظریۀ وحدت وجود با بیانهای مختلف دفاع میکند. سپس در پیروی از سبک خراسانی و عرافی و به تبعیت از سنایی و عطار و مولوی در زمینۀ عشق الهی هنرنمایی میکند. سیر و سلوک صوفیانه را با مبارزه با نفس و اندیشۀ کثرت گرایانه دنبال میکند و با دیدگاهی، عرفانی به امام علی (ع) مینگرد و در مقامات عرفانی به فقر و همچنین فنا و بقا بیشتر اهمیت میدهد. وابستگی خود را به عرفان شیعی به صراحت بیان میدارد و فلسلفۀ زندگی انسان را در عشق به محبوب ازلی ترسیم مینماید. به همین دلیل این شاعر حکیم را میتوان از عارفان بزرگ شیعه در ادبیات فارسی به شمارآورد.