بررسی و تحلیل مؤلفه کشف و شهود مکتب رمانتیسم در اندیشه بیدل‌دهلوی

نویسندگان

1 گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی ،زنجان، ایران.

2 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی،زنجان، ایران.

3 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی،زنجان، ایران..

doi
https://doi.org/10.71502/mysticism.2024.1192943
چکیده

این هنر شاعر است که می‌تواند با به کارگیری شکل‌های خارج از دسترس و حتی واژگان و اصطلاحات تکراری و پربسامد، روایت‌ها و مضمون‌های نو بیافریند و بدین ترتیب معنا را در جهان پیرامونش گسترش دهد. در غزلیات بیدل دهلوی، عنصر کشف و شهود، به معنای مشاهده‌های گوناگون عالم معنا، توانسته است پدیدآورنده بخش قابل توجهی از چنین گسترش و گستردگی‌ای باشد. اشعار بیدل دهلوی در غزلیات با کارآمدی در خلاقیت‌های فرمی و استفاده از غریبگی‌های آن، توانسته است به مبادله معنا از طریق معرفت شهودی مبادرت ورزد و اینگونه با آفریدن مضمون‌های تازه و جهانشمول، سخن را تازه کند. وی تجارب الهامی خود را، که نتیجه شعور تربیت شده خاص اوست و آن آشنایی با عرفان هندی و ایرانی است، به صورت پیچیده‌تری نسبت به پیشینیان خود بیان می‌کند. همین امر است که دست نا اهلان خام را از معانی بلند شعر بیدل کوتاه می‌کند. پژوهش حاضر بر آن است تا جلوه‌های متفاوت این تأثیر و تأثّر شهودی را در شعر بیدل نشان دهد چراکه درک بسیاری از مضامین شعری وی جز به نحو شهودی و عرفانی امکان‌پذیر نیست.