تجربه دینی و آسیبشناسی آن در آیات و احادیث از دیدگاه امام خمینی(ره)
نویسندگان
1 استادیار عرفان اسلامی، دانشکده حقوق و الهیات، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. نویسنده مسئول: M.Faali@gmail.com
2 دانشیار پژوهشگاه علوم انسانی، تهران، ایران.
3 دانشجوی دکتری تصوف و عرفان اسلامی، دانشکده حقوق و الهیات، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
doi
https://doi.org/10.71502/mysticism.2024.1192944چکیده
دیدگاههای عرفانی عارف برجسته معاصر در آثار برجامانده از ایشان همچون تعلیقیه بر شرح فصوص الحکم، مصباح الهدایه، جنود عقل و عشق، اسرار الصلوه...، معرف طریق سلوکی ایشان، در تأسی از نبی اکرم و ائمه اطهار (ع) میباشد، وی بر کرّات و با قاطعیت اعلام میکنند که ظاهر و باطن شریعت پیوند ناگسستنی باهم دارند بهطوریکه ظاهر حقیقت را شریعت میدانند که بدون انجام تکالیف شرعی به باطن نمیتوان دست پیداکرد و عارف محقق باید بهظاهر و باطن قیام کند «بدون افراطوتفریط» و ترک ظاهر «شریعت» باطل-شدن ظاهر و باطن شرایع است و این از تلبیسات جن و انس میباشد. از نگاه امام خمینی (ره) اگر کسی با انجام تکالیف الهی، باطن و هدایتی که در سوره حمد به آن پرداخته برایش حاصل نشده باشد، باید بداند که ظاهر را درست انجام نداده است. از وحدت انسان و جهان درمییابیم که درونی سازی «سفر انفسی» تنها راه شناخت حقیقت هستی است، ایشان وحدت و یگانگی را شرط تحقق شهود و ادراک مستقیم «تجربه دینی» میدانند؛ زیرا که مراتب پنجگانه عالم در عین تکثر، هویت مستقل از یکدیگر ندارند و جملگی تجلی یک حقیقت هستند، ایشان سفرهای چهارگانه «اسفار اربعه» را شرح میدهند، سیر سلوکی سالک و حجابهای سلوک الی الله را محبت و دلبستگی دنیا بیان میکنند که رعایت موازین شریعت را برطرفکننده و خرق حجابهای بین حق و قلب انسان میدانند و بهواسطه آداب شریعت است که سیر انفسی رخ میدهد و تجربه دینی برای سالک حاصل-میشود.