بررسی تاریخی معتقدات، احیای طریقت قادریه و رابطه شیوخ شاخه ی برزنجی-سوله ای آن با حکومت در کردستان عصر قاجار
نویسندگان
1 استادیار گروه ادیان و عرفان، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
doi
https://doi.org/10.71502/mysticism.2025.1199830چکیده
خاندان سوله¬ای یا دولت¬آبادی از شعب طریقت قادریة برزنجی در سراسر منطقه کردستان محبوب و معروفند. بررسی منابع نشان¬می¬دهد بزرگان و مشایخ این طریقت با دربار قاجاریه ارتباط حسنه¬ای داشتند. علاوه¬بر آن، شیوخ این طریقت با تکیه بر عقاید صوفیانه و دیدگاه¬های عرفانی و تشکیلات منظم درویشی در زمینه¬های مختلف فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی در میان مردم نفوذ-داشته¬اند. پرسش اساسی¬ مقاله این است که چرا طریقت قادریه که در ایران عصر صفوی و افشاری از ایران طرد¬شده¬بودند، یکی از شعبه¬های آن معروف به برزنجی با شاخه¬های متعددش از جمله سوله¬ای به ایران بازگشته و قلمرو ارشاد خود را در سراسر کردستان پراکندند؟ این پژوهش بر مبنای مطالعة کتابخانه¬ای و با روش توصیفی_ تحلیلی نشان¬داده که طریقت قادریه برزنجی و شاخة سوله¬ای برخلاف اسلافشان با حکومت مرکزی ایران روابط حسنه داشته¬اند و زمینه را برای پذیرش کردها در مذهب تشیع هموار کرده¬اند.