فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

امروزه جایگاه و ارزش زیبایی‌شناختی خزه‌ها به‌عنوان گیاهان ابتدایی و همیشه‌سبز در طراحی چشم‌انداز‌های طبیعی و انسان‌ساخت رو به افزایش است. ازجمله اقدام‌های مؤثر در راستای حفاظت از تنوع ‌زیستی خزه‌ها و استفاده از آن‌ها در بوم‌سازگان‌های دیگر به‌ویژه فضای سبز شهری می‌توان به مطالعه نحوه توزیع مکانی گونه‌های خزه، اثر متقابل ‌آن‌ها بر درختان میزبان و بررسی فراوانی، تاج‌پوشش و تنوع آن‌ها در طول زمان اشاره کرد. در پژوهش پیش‌رو، وضعیت استقرار گونه‌های خزه دارای ارزش زینتی بر روی تنه و چوب‌های میزبان شامل راش ( Fagus orientalis Lipsky)، ممرز ( Carpinus betulus L.)، توسکا ییلاقی ( Alnus subcordata C.A.Mey.)، بلوط بلندمازو ( Quercus castaneifolia C.A.Mey.) و افراپلت ( Acer velutinum Boiss.) در چهار دوره شش‌ماهه با استفاده از شاخص‌های درصد تاج‌پوشش، تنوع آلفا و بتا و تعیین گونه معرف با استفاده از شاخص ارزش معرف ارزیابی شد. نتایج نشان داد که درمجموع، 28 گونه خزه مربوط به 15 جنس و 12 خانواده بر روی درختان میزبان مستقر شده بودند. به‌طورکلی تنوع، فراوانی و تاج‌پوشش خزه‌ها در پایان دوره چهارم، عملکرد کاهشی داشتند. بیشترین و کمترین فراوانی گونه‌های خزه به‌ترتیب روی درختان ممرز و افراپلت مشاهده شد. بررسی برهم‌کنش خزه‌ها با درختان میزبان نشان داد که راش و ممرز، بیشترین گونه‌های معرف ترکیبی را دارند. درصد تاج‌پوشش خزه‌ها، عملکردی متفاوت نسبت به تنوع و فراوانی آن‌ها داشت. به‌طوری‌که در پایان دوره زمانی، بیشترین افزایش درصد تاج‌پوشش خزه در افراپلت با کمینه شاخص‌های تنوع و فراوانی مشاهده شد. به‌طورکلی، نتایج این پژوهش تأکید می‌کند که در انتخاب مناسب‌ترین گونه‌های خزه‌ای برای کاشت در بوم‌سازگان‌های دیگر باید تلفیقی از معیارهای درصد تاج‌پوشش، فراوانی گونه‌ها و رابطه آن‌ها با درختان میزبان در نظر گرفته شوند.