سوانحِ زندگی و تحلیل مولّفه¬های اصلی عرفان بهاءولد

نویسندگان

1 دانشیار گروه ادیان و عرفان، واحد یادگار امام خمینی(ره) شهرری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
https://doi.org/10.71502/mysticism.2025.1199838
چکیده

بهاءالدین ولد، پدر مولوی از عارفان سدۀ ششم و هفتم هجری است. تنها اثر مهم برجای¬مانده از او کتاب معارف است که مجموعۀ مواعظی در تفسیر و تأویل برخی از آیات قرآن و احادیث با ذوق و مشرب صوفیانه است. در معارفِ بهاءولد موضوعاتی همچون علم باطن و علم ظاهر، عشق و تجربۀ دینی، سماع و شادی و خوشی عرفانی، ذکر، محبّت الهی، قرب و... به شیوه¬ای سلوکی، تعلیمی و تربیتی که حاکی از ذوق و تجربۀ عرفانی اوست به¬چشم¬می¬خورد. سنّت تربیت عرفانی او بیشتر مبتنی¬بر انجام عبادت همراه با مریدان و موعظۀ آن¬ها با بیان تعابیر و تأویلات عرفانی آیات قرآن است. او در توصیف احوالات روحانی خود با شبیه¬سازی آن¬ها با تصاویر زندگیِ روزمرۀ آدمیان، آن-ها را برای مخاطب خود ملموس و آشنا می¬سازد. در عرفان بهاءولد، حقیقتِ وجود و راز و بقا و دوام موجودات به خوشی و مزه (لذّت) وابسته است. در این مقاله تلاش¬شده¬است تا گوشه¬ای از مهم¬ترین آرا و اندیشه¬ها و احوال این عارفِ واعظ به شیوۀ توصیفی-تحلیلی مورد واکاوی قرارگیرد.