فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مرگ¬اندیشی، بیان¬کنندة طرز تفکر و دیدگاه گروهی از جامعه به پدیدة زندگی، سرانجام هستی و جهان است. اندیشة مرگ، طیف وسیعی را دربرگرفته و در یک¬نوع یا یک گروه نیست. بررسی آن¬ها به نوع زندگی و شیوة معاشرت در جهان پاسخ¬داده و منجر به حلّ برخی از معضلات مربوط به سوءتفاهم¬های فکری و فرهنگی شده، مرگ¬گرایی یا مرگ¬اندیشی را با سرفصل¬های مشخصی آنالیزمی¬کند. در این پژوهش با استفاده از روش توصیفی ـ تحلیلی، مرگ¬اندیشی در نثر صوفیان قرن ششم تا دهم در چهارچوب نظام معناشناسی زبان و با به¬کارگیری داده¬های متن ابعاد مسئله از زوایای مختلف بررسی¬شده¬است. پژوهش حاضر در پی پاسخ به پرسش چگونگی مرگ¬اندیشی در نظام¬ گفتمانی صوفیه است. نتایج حاصل نشان¬می¬دهد که مرگ، تناسب یا تعامل خاصی با عرفان ایرانی ـ اسلامی دارد و در آراء صوفیه می¬توان مصادیق و شواهد فراوانی دربارة وجود آن، غلبة آن بر ذهن و زبان عارف یا صوفی؛ حتی گرایش به¬سمت مرگ را دید. درمقابل، گرایش به زندگی، راندن مرگ یا نادیده¬انگاشتن آن نیز از یافته¬های دیگر پژوهش است. صوفیه تعریف صوفیانه¬ای از «مرگ»، «شیوه» و «شگرد» آن دارند و با مفهومی که در جهان عادی جریان¬دارد، تفاوت¬دارد. همین تفاوت، جریانی را در اندیشة صوفیانة ایران پدیدآورده¬است که در این پژوهش تحلیل و بررسی می¬شود. از مهم¬ترین نتایج پژوهش، تفاوت ماهوی معنای مرگ در اندیشة متصوفه یا افرادی است که در سلک تصوف درآمده¬اند. تفاوت در نگرش و تفسیر جهان، تفاوت معنایی را نیز به¬دنبال دارد.