تحلیل عرفانی حدیث «ما عرفناک حق معرفتک»
نویسندگان
1 عضو هیأت علمی گروه معارف، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران . H.masoudisadr@scu.ac.ir
doi
https://doi.org/10.71502/mysticism.2025.1202074چکیده
حدیث نبوی «ما عرفناک حق معرفتک» از چنان عمقی برخوردار است که از دیدگاههای متفاوتی قابل¬مطالعه است. یکی از آنها جنبة معرفتشناسی است که بر اندیشه و رفتارهای انسان تاثیر فراوان دارد و در فلسفه و عرفان، مبنای هر مکتبی را تشکیل¬میدهد. در این مقاله با مطالعة اسناد این روایت، رابطه معرفتشناسی و خداشناسی بررسی¬میشود و نگاه خاص عرفانی به معرفتشناسی و توحیدمحوری تحلیل¬میشود. تفسیر این روایت از دیدگاه ابن عربی، سعدی و شیخ بهایی ارائه-میشود و با استفاده از روش کتابخانهای با استناد به منابع دست اول، تفسیری خاص از این حدیث دنبال¬میشود. با تحلیل منطقی روشن¬میگردد که یک جنبة این حدیث اعتراف به مراتب و درجات معرفت است که معیار اصلی برای عبادت و پرستش است و اینکه هر حقجویی مشتاق است به مراتب بالاتری از معرفت حق دست¬یابد اگرچه شناخت ذات حق امری محال باشد، اما با سیر و سلوک معنوی میتوان به او نزدیک شد.
