بررسی تجربه دینی و عرفانی از دیدگاه ابن¬عربی و مقایسه آن با وحی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری تصوف و عرفان اسلامی، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 دانشیار گروه عرفان اسلامی، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.نویسنده مسئول: M.Faali.yahoo.com
3 دانشیار ، تهران، ایران.
doi
https://doi.org/10.71502/mysticism.2025.1202075چکیده
در طول حیات بشر از جوامع ابتدایی تاکنون ارتباط انسانها با امور غیرمادّی به¬صورتهای مختلف مطرح¬بوده¬است که بهدلیل فطرت خداجویی بالذات انسانهاست و در دنیای معاصر با نام تجربه دینی و عرفانی از آن یادشده¬است. در تجربه عرفانی حواس بیرونی تجربهگر قطع¬میشود و به مشاهده وحدتآفرینی با طبیعت و عالم هستی که در بیرون نفس اوست دست¬می¬یابد و در تجربه دینی، موضوع تجربه خداوند و تجلیات اوست. این تجارب در طیف وسیعی تحت¬عنوان خواب، رویا، الهام، مکاشفات و ... و حتی وحی نامگذاری¬شدهاند. هدف از پژوهش حاضر بررسی این تجارب در مقایسه با وحی «تجربه محض و خالص» میباشد. مُحیالدین ابن¬عربی، عارف مسلمان «قرن هفتم هـ.ق» در آثارش خصوصاً فصوصالحکم که آن را از مُبشرات الهی«آگاهی بیواسطه از جانب حق» میداند، تجارب دینی و مقامات معنوی سالک را با اسامی مختلف و بسته به¬نحوة سلوک سالک معرفی¬میکند آنچنان¬که عارف مسلمان میتواند طبق آموزههای نبیاکرم(ص) و ائمه اطهار (ملاک صحت تجارب) به دریافتهای اصیل و بالاتر از عالم ماده (عالم خیال متصل «مقید» و منفصل«مطلق»، عالم ارواح، عالم اسماء و صفات) راه¬یابد. وی وحی «مختص انبیای الهی» را تجربه محض و بالاترین ارتباط معنوی میداند که در خیال منفصل و بعضاً در خیال متصل نبی رخ¬میدهد