فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این مقاله با رویکردی تطبیقی به بررسی مفهوم نان مقدس در الهیات بیزانسی، تحت عنوان «ایولوجیا»، و مفهوم «برکت» در عرفان اسلامی، به‌ویژه در آثار محی‌الدین ابن عربی، می‌پردازد. هدف اصلی پژوهش، تحلیل نسبت میان ماده و کلام در این دو سنت دینی و تبیین نقش آن در شکل‌دهی به فهم دینی از عالم است. در این سنت‌ها، نان نه تنها خوراک جسمانی، بلکه ظرف تجلی کلام الهی و وسیله‌ای برای انتقال فیض قدسی محسوب می‌شود. در آیین عشای ربانی، ایولوجیا به‌عنوان حامل لوگوس، نشانه‌ی حضور واقعی مسیح در ماده تلقی می‌شود و مفهوم حلول الهی در عالم مادی را تقویت می‌کند. در عرفان اسلامی نیز نان، مظهر رحمت الهی و نفس رحمانی است که از آن، برکت، معنا و حیات معنوی ساطع می‌شود. این پژوهش با تحلیل متون اصلی بیزانسی و اسلامی و بهره‌گیری از منابع کلامی، تفسیری و عرفانی، به دنبال ارائه‌ی الگویی مشترک برای فهم نحوه‌ی قداست‌یافتن ماده از طریق کلام الهی است. روش تحقیق مبتنی بر تحلیل مفاهیم، تفسیر معنایی و تطبیق تطبیقی بوده و نتایج آن درک عمیق‌تری از پیوند ماده و کلام در سنت‌های دینی فراهم می‌آورد.