عرفان كاربردی به¬مثابه دانشی جدید در مجموعه عرفان اسلامي

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری دانشکده معارف و اندیشه اسلامی، دانشگاه تهران، ایران.

2 دانشیار دانشکده معارف و اندیشه اسلامی، دانشگاه تهران، ایران. نویسنده مسئول: vahedjavan@ut.ac.ir

3 دانشیار دانشکده معارف و اندیشه اسلامی، دانشگاه تهران، ایران.

doi
https://doi.org/10.71502/mysticism-2025-1209966
چکیده

عرفان نظری و عملی از دانش¬های اسلامی هستند كه در سپهر مطالعات دینی از جایگاه ویژه¬ای برخوردارند اما تاكنون آنچنان که باید، مورد توجه قاطبه اندیشمندان علوم انسانی در عرصه‌های مختلف زندگانی، قرارنگرفته‌اند. نتیجه این بی¬توجهی محرومیت انسان‌ها از ظرفیت¬های نگرشی، گرایشی و عملی عرفان اسلامی است. به همین جهت، در این پژوهش برای نخستین بار، ایده «عرفان كاربردی» به¬مثابه دانشی جدید، جهت بررسی آثار و پیوست¬های عرفان نظری و علم عرفان عملی در مسائل انسانی طرح، و با روشی تحلیلی پس از تبیین ضرورت، موضوع، غایت و روش آن، بدین صورت تعریف شده¬است: «تبیین مجموعه دانشی عرفان اسلامی (نظری و عملی) در ساحات گوناگون زندگی فردی و اجتماعی در دو سطح جوانحی و جوارحی با پردازش شرایط و اقتضایات محیط¬های گوناگون انسان معاصر و تمركز بر بررسی موارد عینی و جزئی و ارائه اصول و قواعد خاص¬تر». سپس پیرامون جایگاه عرفان کاربردی و آثار و نتایج آن سخن¬رفته¬است. كلیدواژه‌ها: عرفان، عرفان نظری، عرفان عملی، علم، عرفان كاربردی.