فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

دید ‌عارفانه به موضوع ‌آفرینش‌هنری به‌عنوان یک فعلیت ‌هدفدار از اصلی‌ترین ویژگی‌های هنرمند‌ ‌ایرانی است. اگرچه هندسۀ معماری ایرانی و پیوند آن با مفاهیم عرفانی بهویژه در بناهای اصیل ایرانی درمیان ما ایرانیان بهروشنی نمایاناست، اما این مفاهیم از مباحث چالش‌برانگیز برای محققان و نظریه‌پردازان غربی بوده و برای آن¬ها ناشناخته مانده‌است. در این مقاله به‌بررسی و جستجوی شیوه‌ای مناسب برای معرفی معناهایی که ادعا‌می‌شود در نگاره‌های معماری ایرانی تجلی‌یافته‌اند، پرداخته‌ایم و مرحله به مرحله مخاطب را در مسیر استدلالی خویش پیش‌می‌بریم. براساس این ‌شیوه ابتدا چند ‌دیدگاه پیرامون ارتباط ‌معنا و صورت بیان‌می‌گردد و سپس بر پایۀ شواهد تاریخی و دلایل علمی به‌بررسی عناصری از معماری سنتی ایران که در معماری مساجد به¬طور خاص مورد استفاده قرار‌گرفته‌است به‌عنوان بستر حکمت ‌ایرانی و عرفانی ‌اسلامی می‌پردازیم. در نهایت مفاهیم عرفانی و حکمی در عناصر و زمینه‌های موجود معرفیگردیده و معانی همراه با تحلیل‌ها با استفاده از خود صور بیان‌می‌شود. کلیدواژه‌ها: مفاهیم عرفانی، عناصر معنایی معماری، هنر اسلامی، معماری مساجد ایرانی.