واکاوی آموزه‌های عرفانی و اعتقادی در آثار حکیم نزاری قهستانی

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد اهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اهر، ایران.

2 دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد اهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اهر، ایران.

3 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد مرند، دانشگاه آزاد اسلامی، مرند ایران. نویسنده مسئول: Hoseensayyadi10@gmail.com

doi
https://doi.org/10.71502/mysticism-2025-1209987
چکیده

حکیم نزاری قهستانی از جمله شاعران بلندآوازه در قهستان است که در قرن هفتم و هشتم از جایگاه ویژه¬ای برخوردار بوده است. نزاری با توجه ‌به زمینه‌های زندگی شخصی خود و اوضاع نابسامان جامعه خویش، افکار و اندیشه‌های خود را در قالب غزلیات، قصیده و رباعیات در اختیار مخاطبان قرارداده¬است. این مقاله نیز به واکاوی آموزه‌های عرفانی و اعتقادی در آثار حکیم نزاری می¬پردازد و مسائلی چون اخلاص، خداوند، حضرت محمد(ص)، امامت، قیامت و غیره را بررسی-می¬کند. روش پژوهش حاضر از نوع توصیفی - تحلیلی و اسنادی - کتابخانه‌ای است. بدین‌گونه که ابتدا کتب، پایان‌نامه و مقالاتی که در باب زندگی و افکار حکیم نزاری را بررسی و بعد از مطالعه این موارد، فیش‌برداری از نکات و مفاهیم لازم انجام¬شد. در مرحله بعدی به¬صورت خاص آثار مرتبط با آموزه¬های عرفانی و اعتقادی مورد بررسی قرارگرفت. یافته¬های تحقیق حاکی از آن است که نزاری در اشعار خود به مقوله¬های مختلف عرفانی و اعتقادی توجه ویژه¬ای داشته¬است. از جمله یکی از مهم‌ترین مضامین اعتقادی که نزاری از آن در غزلیاتش استفاده¬کرده، اعتقاد به خداوند متعال است. کلیدواژه‌ها: حکیم نزاری، آموزه‌ها، عرفانی، اعتقادی، شیعه¬نگری، قهستان.