تحلیل و تطبیق تأثیرپذیری دو شاعر معاصر (شهریار و مشیری) از اندیشه¬های عرفانی

نویسندگان

1 دانش‌آموخته دکتری، مدرس دانشگاه فرهنگیان چمران، تهران، ایران. faezeheftekhari617@gmail.com

doi
https://doi.org/10.71502/mysticism-2025-1215219
چکیده

عرفان در ادبیات ایران جایگاه ویژه‌ای دارد و به عنوان یکی از مهم‌ترین ابعاد معنوی و فکری در این ادبیات شناخته¬می‌شود. عرفان اسلامی که با تجربیات و تأملات روحانی و عرفانی مرتبط است، تأثیر به¬سزایی بر شعر، نثر و متون مذهبی اسلامی گذاشته¬است. نفوذ عرفان، بر ادبیات فارسی، محدود به زمان و مکان نیست و همواره، الهام¬بخش ادبای ژرف¬اندیش بوده¬است. در دوره معاصر نیز، بسیاری از شاعران، از مشرب زلال عرفان بهره¬مند¬شده و سروده¬های ارزشمندی عرضه¬داشتند. در این پژوهش، با روش توصیفی تحلیلی، به بررسی و تطبیق تأثیرپذیری شهریار و فریدون مشیری از اندیشه‌های عرفانی پرداخته¬می‌شود. با بررسی اشعار این دو، مولفه‌های عرفان اسلامی مانند توحید، نبوت، معاد، انسان کامل، کشف و شهود، مکاشفات، نگاه عرفانی به دنیا، سماع و دیگر مباحث مطرح¬شده در عرفان اسلامی، مورد بررسی قرارمی‌گیرد. هدف اصلی این پژوهش نشان¬دادن عمق تاثیرات عرفانی بر آثار این دو شاعر و چگونگی تجلی آن‌ها در شعر معاصر است. از نتایج پژوهش این که شعر فریدون مشیری سرشار از مفاهیم عرفانی است. او با استفاده از نمادها و تصاویر عرفانی، به بیان مفاهیمی چون توحید، معاد، انسان کامل، کشف و شهود، و مکاشفات پرداخته¬است. مشیری با نگاه عارفانه به زندگی و مرگ، اشعاری با بار معنایی عمیقی سروده¬است که نشان‌دهنده تأثیرپذیری او از عرفان اسلامی است. اشعار شهریار نیز، تلفیقی از زیبایی ادبی و عمق عرفانی هستند که به شناخت بهتر از جوانب مختلف زندگی و معنویت انسان کمک¬می‌کنند. کلیدواژه‌ها: عرفان، شعر معاصر، شهریار، مشیری، عرفان ادبی.