فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقام «توبه» در عرفان اسلامی، نخستین گام سالک برای وصول به حق تعالی می¬باشد. این مقام از جایگاه ارزشمندی برخوردار است و باب‌الابوابی برای رسیدن به مقام قرب الهی محسوب¬می‌شود. توبه به معنای بازگشت از گناه و رفتن به سوی خدا است. در این زمینه عارفان مختلف نظرات گوناگونی را مطرح¬کردند که هریک به¬نوبه¬ خود قابل¬تأمل و درخور پژوهش و مناقشه است. در این مقاله که با روش توصیفی تحلیلی و استفاده از منابع کتابخانه¬ای نوشته¬شده، تلاش بر آن است تا دیدگاه¬های عرفانی امام خمینی (ره) و امام محمّد غزالی پیرامون مقام توبه مورد بررسی قرار¬گیرد تا خوانندگان علاوه بر آشنایی با دیدگاه¬های این دو عارف درمورد مقام عرفانی توبه، به تقارب یا تباعد دیدگاه¬های ایشان در زمینه¬ این مقام عرفانی نیز پی¬ببرند. مهم¬ترین نتیجه¬ حاصل آن است که امام خمینی (ره) عقیده دارد که اگر سالک به مقام توبه برسد، سعادت وی محقّق¬می¬گردد و امام محمّد غزالی بر این باور است که اگر سالک توبه¬کند، به این درک می¬رسد که تمام خوبی¬های عالم از سوی خداست و تمام بدی¬ها از ذات الهی به دور است و منشأ دیگری دارد. کلیدواژه‌ها: عرفان، توبه، امام خمینی (ره)، امام محمّد غزالی.