بررسی تطبیقی موانع و شواغل بن¬مایههای هرمسی بازگشت انسان به «وصال»در منطق¬الطیر عطار، مثنوی مولوی و رسائلسهروردی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی، شوشتر، ایران.
2 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی، شوشتر، ایران.
3 استادیارگروه زبان و ادبیات فارسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران. نویسنده مسئول: Sh.ghasemi@iauahvaz.ac.ir
doi
https://doi.org/10.71502/mysticism-2025-1215237چکیده
عطار و مولوی از پیشگامان و مروجان سنت هرمسی در پیروی از حکمت اشراقی سهروردی به-حساب¬می¬آیند. یکی از ارزشمندترین سرمایههای ایران باستان با همت بزرگانی چون شیخ اشراق حیات تازه¬ای را وارد ادبیات خشک و بی¬رمق ما کرد و در دستان هنرمندانی چون عطار، مولوی... با عرفان اسلامی، خلاقیتی نو و جان¬نواز یافت. موضوع این نوشتار به روش توصیفی، تحلیلی و کتابخانهای است. هدف این پژوهش بررسی تطبیقی موانع و شواغل بن¬مایههای هرمسی بازگشت انسان به وصال در منطق¬الطیر عطار، مثنوی مولوی و رسائل سهروردی است. هرمس یکی از آیین¬های باستانی ایران است که در نگرههای عین¬القضات صبغۀ عرفانی به خود گرفته و در حکمت شیخ اشراق به اوج بالندگی رسیده¬است. یافته¬ها در نگاه این سه عارف در مضامینی چون؛ خویشتننگری، فناء فی الله، مرگ اختیاری ...مطرح¬شده¬است. امید که نتیجه چنین تحقیقی با استفاده از پندهای حکیمانه سهروردی با زبان رمز در رسائل و اشعار نغز و عارفانه عطار و مولوی در منطق¬الطیر و مثنوی و رسائل سهروردی، طریقی کارآمد و خلاق را برای رهروان رقم¬زده¬باشد. کلیدواژهها: سهروردی، عطار، مولوی، هرمس، وصال.