بررسی اسطوره¬ای- تاریخی شرف شمس در اندیشه‌های مهری

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران. نویسنده مسئول: raaymand92@gmail.com

2 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران

3 دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران.

doi
https://doi.org/10.71502/mysticism-2025-1215239
چکیده

آیین¬های باستانی و کهن¬الگوها دیرپا و ماندگارند و در گذرِ زمان، خود را با فرهنگ¬ها و آیین-های روزگار خود سازگار و همسان می¬کنند. مهرپرستی یکی از این آیین¬های کهن و باستانی است. آیین مهر، آیین اسرار و رموز است و سرشار از نمادها و نشانه¬های گوناگونی است که هریک، انسان را به اندیشه و باوری شگفت و شگرف در آیین مهر رهنمون¬می¬کند. با توجه به جایگاه خورشید در میان اقوام کهن ازجمله ایرانیان باستان و دین وآیین مهرپرستی و نفوذ وگسترش آن در میان مردم آن دوره، همچنین جایگاه خورشید در عرفان ایرانی-اسلامی و نزد شاعرانی چون مولانا و خاقانی و ریشه اساطیریِ بسیاری از باورهای دینی، در این نوشتار، باورهای پیوسته با رخدادِ نجومی "شرف شمس" را بررسی¬می¬کنیم. چه¬بسا، شرف شمس را بتوان یکی از نمادهای مهری برشمرد. کلیدواژه‌ها: آیین مهر، کهن¬الگو، شرف شمس، خورشید، مولانا.