بررسی آموزهای تربیتی عرفانی امام علی (ع) در نهجالبلاغه
نویسندگان
1 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.
2 ستادیار گروه آموزشی علوم تربیتی دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران. نویسنده مسئول: hadikarimi@cfu.ac.ir
3 استادیار گروه آموزشی معارف دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.
doi
https://doi.org/10.71502/mysticism-2025-1226970چکیده
چکیده نهجالبلاغه آیینۀ تمام نمای اسلام ناب است و روشهای تربیتی ارائه شده در نهجالبلاغه مبتنی بر جهانی بینی توحیدی اسلام و روشهای تربیتی عرفانی در آن جامعیتی خاص در ابعاد مختلف اجتماعی، سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و اخلاقی دارد. در این مقاله تلاش شده تا به روش توصیفی تحلیلی و با بهرهگیری از منابع و متون کتابخانهای موضوع «آموزهای تربیتی عرفانی امام علی (ع) در نهجالبلاغه» مورد تحقیق و تحلیل قرار گیرد. بررسیهای انجامشده در این راستا گویای این است که تربیت از اساسیترین نیازهای زندگی بشر بوده و انسان در پرتو تربیت صحیح میتواند موجودی هدفمند و اندیشهورز بوده، به اهداف و آرمانهای خود دست یابد. انسان برای پیمودن راه سعادت و بندگی، نیازمند الگوهای مطمئن در عرصه عمل است و تنها معصومین (ع) بهترین و مطمئنترین الگوهای تربیتیاند و ارائه دیدگاههایشان ضرورتی انکارناپذیر برای پویندگان عرصه تعلیم و تربیت است. در این میان الگوی تربیتی امام علی (ع) جایگاه ویژهای دارد. تربیت عرفانی در سیاق مفاهیم نهجالبلاغه، تربیت الهی است که دستیابی به آن مستلزم رعایت تقواي الهی است و نیاز به تعقل و تفکر و سیر در آفاقوانفس و جدوجهد در جهت تصفیه نفس از رذایل و آراستگی به جمیع فضایل را میطلبد که غایت آن تقرب الهی است. از مهمترین اهداف تربیت معنوي از منظر نهجالبلاغه را میتوان به قرب الهی، تقوا، عبودیت باریتعالی اشاره نمود و اصول تربیت معنوي از منظر نهجالبلاغه مشتمل بر اصل کرامت، اصل محبت، اصل فروتنی و اصل تعقل است