فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

عزیزالدین نسفی از نامدارترین عارفان قرن هفتم است. وی در آثارش همزمان با مباحث عرفانی به بیان مسائل کلامی و فلسفی نیز همّت گمارده¬است و ضمن بیان آراء خویش، اندیشه¬های اهل تناسخ و اهل حکمت و اهل شریعت و اهل وحدت را ذکرکرده¬است. از جمله مسائل کلامی که مطمح¬نظر نسفی بوده، بحث¬های پیرامون توحید و امامت است. او گاهی بازتاب¬دهندۀ باورهای دیگران می¬باشد و گاهی هم اعتقادات خود را نگاشته¬است. پرسش بنیادین پژوهش پیش رو، که با روش تحلیلی-توصیفی به¬انجام¬رسیده، این است که در موضوعات پیرامون توحید و امامت، نسفی صرفاً منعکس¬کنندۀ عقاید امامیه بوده یا خود نیز بدان¬ها معتقد بوده¬است؟ بررسی¬ها نشان¬داد که نسفی در مباحث توحید و امامت از میان فرقه¬های کلامی، نه¬تنها کلام امامیه را بازتاب داده که از آن¬ اثر پذیرفته و معتقد به آن¬ نیز بوده¬است. او صفات الهی را عین ذات خداوند دانسته، امامان شیعه را تنها مصادیق اولیاءالله پنداشته، حضرت مهدی را خاتم¬الاولیا معرفی¬کرده و به ظهور ایشان در آخرالزمان و برپایی عدل توسط آن حضرت اعتقادداشته، خالی بودن زمین از امام را هرگز متصور نبوده و مقام ولایت را عطای الهی خوانده¬است. توجه به چنین دیدگاه¬هایی خود دلیلی قاطع و آشکار برای اثبات نفوذ اندیشه¬های شیعی در عزیز نسفی و ادبیات عرفانی قرن هفتم است. کلیدواژه‌ها: اصول اعتقادی، شیعۀ اثنی¬عشری، عزیز نسفی، توحید، امامت.