اثربخشی آموزش خودکنترلی بر نشانگان رفتاری برونی‌سازی شده – مورد مطالعه: دانش‌آموزان پسر پایۀ دوم مدارس ابتدایی یزد

نویسندگان

1 کارشناس ارشد مشاوره، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه آزاد اسلامی یزد ، یزد، ایران

2 دانشیار گروه روان شناسی ، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه یزد، یزد، ایران

3 دکترای روان شناسی و آموزش کودکان با نیازهای خاص، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتیِ، گروه روان شناسی، دانشگاه یزد، یزد، ایران

doi
10.30486/jsrp.2020.1894467.2341
چکیده

هدف از این پژوهش تعیین اثربخشی آموزش خودکنترلی بر نشانگان رفتاری برونی‌سازی شده در دانش‌آموزان پسر مقطع ابتدایی شهر یزد است. این مطالعه از نوع نیمه آزمایشی بود که در اجرای آن از طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه کنترل استفاده شد. جامعۀ آماری شامل تمام دانش‌آموزان پسر پایۀ دوم مدارس ابتدایی شهرستان یزد بودند که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی خوشه‌ای چند مرحله‌ای 30 نفر دانش‌آموز انتخاب و به گونۀ تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. دانش‌آموزان گروه آزمایش در 8 جلسه برنامۀ مداخلۀ آموزش خودکنترلی شرکت کردند و گروه کنترل آموزشی دریافت نکردند. از چک لیست مشکلات رفتاری کودکان (Achenbach, 2001) برای جمع آوری اطلاعات و برای تجزیه و تحلیل داده های حاصل از پژوهش، از روش تحلیل کواریانس چندمتغیری استفاده شد. نتایج حاکی از این بود که گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل، میزان رفتارهای قانون‌شکنانه، پرخاشگری و نشانگان رفتاری برونی‌سازی شده (001/0p<) در آنها کاهش یافته است؛ بنابراین می توان نتیجه گرفت که آموزش خودکنترلی می تواند به عنوان یک مداخلۀ سودمند در تعدیل نشانگان رفتاری برونی‌سازی شده باشد و اثر مثبتی بر آن داشته باشد.