درون¬مایههای عرفانی در خمریه ابن¬فارض
نویسندگان
1 دانشیار دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران. نویسنده مسئول: Echresh.kh@scu.ac.ir
doi
چکیده
ابن¬فارض (576ـ632 ق) قصیده میمیه در چهل و یک بیت دارد که خمریه خوانده¬شده و مهمترین اثر اوست. در این مقاله با روش تحلیلی و مراجعه به اسناد اولیه، درونمایههای عرفانی این اثر با مراجعه به زمینههای فکری آن در عرفان اسلامی جستجو و اصول و فروع آنها در پیشینۀ عرفان نظری و عملی دسته¬بندی و معرفی میگردد. در عرفان نظری دو مقولۀ وحدت وجود و انسان کامل قراردارد که در شعر ابن¬فارض معنایابی در این دو حوزه اهمیت دارد و در بخش عرفان عملی نیز تلاشهای او برای سیر و سلوک در راه حق که تا فنا و بقا ادامه¬مییابد، دنبال¬میگردد. چگونگی سلوک این عارف به درک پیام او یاری¬میرساند و درون¬مایۀ اصلی خمریه او که مُدامه باشد، جداگانه تحلیل¬میشود. در این پژوهش تلاش¬گردیده تا از طریق خمریه راهی به سوی شناخت عرفان و سلوک ابن¬فارض گشوده¬شود و جستجو در معنای اصطلاحاتی که میآورد به مقصود پنهان در زیرنمادها و رمزهای او بازگردد. بهترین راه برای دستیابی به اندیشهها و درونمایههای شعر شاعران، گفتههای خودشان و تحلیل آنهاست در مقابل دیدگاهی که اصالت را به گفتههای دیگران میدهند.
