تمثیل عرفانی آینه در زبدةالحقایق
نویسندگان
1 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.
2 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران. نویسنده مسئول: kazemkhanloo@cfu.ac.ir
doi
چکیده
بر خلاف نظر کسانی که نظریۀ وحدت وجود را به ابن عربی (متوفی 638 ق.) نسبت میدهند عینالقضات همدانی (شهید 525 ق.) کتاب «زبدۀ الحقایق فی کشفالدقایق» خود را به وحدت وجود اختصاص داده است و از تمثیل آینه بهره میگیرد و فصل چهل و دوم، چهل و سوم و چهل و ششم کتاب خود را عنوان آینه نهاده است. در این مقاله با نگاهی گذرا به عینالقضات و عقاید او، نظریۀ وحدت وجود به اختصار بیان میگردد و از آنجا که تمثیل آینه نقشی مهم در شرح این نظریه داشته است نمونههای توجه به آن در نزد دیگر عارفان آورده شده و سپس خود تمثیل آینه شرح داده میشود. این مقاله با روش توصیفی و تحلیلی با بهرهگیری از شیوۀ کتابخانهای و با مراجعه به منابع اولیه، به طرح موضوع و سپس نتایج به دست آمده پرداخته است. نتیجۀ آن در بیان هستیشناسی و خداشناسی عرفانی این است که حق وجود حقیقی دارد و موجودات تصویرهای او در آینۀ هستی به شمار میآیند که جلوه و ظهور آن حقیقت به حساب میآیند و از خود موجودیتی مستقل ندارند و همین بیان بهتر شرح نظریۀ وجدت وجود عرفانی خوانده شده است.
