فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

داستان هبوط آدم و حوا از بهشت، همواره در متون دینی و عرفانی به‌عنوان روایتی بنیادین درباره سرشت انسان و نسبت او با خداوند مطرح بوده¬است. در این میان، جایگاه زن و نقش او در این واقعه، از جمله مباحثی است که در دو سنت قصص‌الانبیا و تفاسیر عرفانی، بازنمایی‌های متفاوتی یافته¬است. پژوهش حاضر با روش تحلیلی ـ تطبیقی، به بررسی و مقایسه دیدگاه این دو حوزه در خصوص جایگاه زن در ماجرای هبوط می‌پردازد. یافته‌ها نشان¬می‌دهد که در متون قصصی، زن غالباً به‌عنوان عامل وسوسه و آغازگر خطا معرفی¬شده و نقش ثانویه و منفی یافته¬است، در حالی¬که در تفاسیر عرفانی، زن نماد بُعد نفسانی و شرط تحقق سلوک و کمال انسان تلقی¬می‌شود و حضور او برای تجربه توبه و بازگشت به خداوند ضروری دانسته¬شده¬است. این تفاوت نگرش، علاوه بر تبیین جایگاه زن در سنت اسلامی، افقی تازه برای فهم ابعاد معرفتی و وجودشناختی هبوط ارائه¬می‌کند.