تحلیل روانشناختی مفهوم تسلیم و رهایی در مثنوی معنوی با تأکید بر آموزههای عرفان اسلامی و اندیشههای کاترین پاندر
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی تبریز، ایران.
2 استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.نویسنده مسئول: pashaei@aut.ac.ir
3 استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز ،ایران.
doi
چکیده
تسلیم و رهایی از بنیادیترین مفاهیم در سلوک عرفانی اسلامیاند که در مثنوی معنوی مولانا جلالالدین محمد بلخی با زبانی نمادین و حکایات آموزنده تبیین¬شدهاند. این پژوهش با رویکردی روانشناختی و تحلیلی، به بررسی ظرفیتهای درمانی و معنوی این مفاهیم در مواجهه با بحرانهای روانی انسان معاصر میپردازد. برای این منظور، سه حکایت شاخص مثنوی شامل «پادشاه و کنیزک»، «پیر چنگی» و «نگریستن عزرائیل بر مردی و گریختن او در سرای سلیمان» انتخاب و تحلیل شدهاند. یافتهها نشان¬میدهد که مولوی با تأکید بر مؤلفههایی چون تسلیم در برابر مشیت الهی، رضا در پذیرش رنج، توکل در شرایط دشوار و رهایی از ترس مرگ، الگویی معنوی برای آرامش روانی و بازسازی درونی ارائه میدهد. این الگو در تطبیق با آموزههای کاترین پاندر درباره«قدرت تسلیم، رهایی از وابستگیهای ذهنی و اعتماد به فراوانی الهی»، نشان¬میدهد که سنت عرفانی اسلامی و اندیشههای معنوی معاصر میتوانند در کنار هم، راهکارهایی بومی و جهانی برای ارتقای سلامت روان و کاهش اضطراب وجودی انسان امروز فراهم¬آورند.
