تذکره¬الاولیای عطار و کلام¬الملوک در بوته قیاس عرفانی

نویسندگان

1 استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران.

2 دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران.

3 استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران. نویسنده مسئول: mehnourian@gmail.com

doi
چکیده

پژوهش حاضر معرفی و بررسی تذکره¬الاولیای عطار (قرن 7 هجری قمری) و نسخه خطی در دست تصحیحِ تذکره کلام¬الملوک حاجی¬بابای قزوینی (قرن 11هجری قمری) است. در مقایسه دو اثر به این فرضیه رسیدیم که تذکره کلام¬الملوک برداشت دوباره¬ای از تذکره¬الاولیای عطار است و وی کرامات قریب به نیمی از بزرگانی را که عطار در تذکره¬اش ذکرکرده، در کتاب خویش آورده¬است. مؤلف در جای¬جای کتاب برای بیان مضامین مدّنظر خود، از احادیث و روایات و اشعار فارسی و عربی و همچنین اشعار خویش، استفاده¬کرده¬است. در انتها کتاب را در شش فصل تدوین¬کرده¬است: توکل و توحید، قرآن خواندن و فضیلت آن، در دعا خواندن، در فکر کردن، در تسابیح، در امر به معروف و نهی منکر. مشابهت¬های کلامی و نثری میان تذکره¬الالیای عطار و کتاب حاجی بابا قزوینی ما را به نگارش این مقاله رهنمون ساخت. در این مقاله تلاش¬شده¬است تا مصادیق این ادعا را به¬اثبات-رسانیم. زیرا این نسخه خطی را می¬توان با دیوان عطار در بوته قیاس نهاد و از مقایسه این دو متن به نتایج مفیدی دسترسی پیداکرد.