انسان از منظر اوپه¬نیشدها در مقایسه با دیدگاه علامه حسن زاده آملی
نویسندگان
1 دکترای عرفان و اندیشه امام خمینی(ره)، گروه آموزش الهیات، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران. a.akuchekian@gmail.com
doi
چکیده
عرفان¬های هندویی و اسلامی در مباحث مختلف عرفانی دارای اشتراکات یا امتیازاتی هستند. هدف در پژوهش حاضر مقایسه و ارزیابی نقاط مشترک و متمایز در خصوص نفس از دیدگاه اوپه-نیشدها با دیدگاه علامه حسن زاده آملی است. روش تحقیق توصیفی تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه ¬ای است. یافته¬های پژوهش حاکی از بعضی موارد مشترک مانند: مبدأ، مقصد، انگیزه و روش دستیابی به هدف، قرب و فنا، سیر باطنی، سیر عملی مانند ریاضت و ترک تعلقات دنیایی، بعضی راه¬های تعالی روح، ارتباط بین جسم و روح، لزوم معرفت نفس، جسمانیه الحدوث و روحانیه البقاء بودن نفس، تدبیر بدن توسط نفس و تدبیر نفس توسط موجودی مجرد، ادراک ذاتی نفس، مرکب بودن بدن برای نفس، وجود دو نفس کلی و جزئی، موانع راه تعالی انسان، معرفت به حقیقت، تفکر، فنای ذاتی روح، وصول به مراتب بالا و کاربرد بعضی صفات در مورد حضرت حق است. بعضی موارد اختلافی نیز عبارت است از: سرکوب کردن نیازهای ضروری جسمانی، توحید ناب، وحدت شخصی وجود، اعتقاد به تناسخ، منشأ بی¬میلی و اشتیاق به رهایی، فناء در برهما، بساطت، وحدت شخصی، صمدیت و غنی بالذات بودن وجود، عاقل شده بدن به واسطة نفس، حب و عشق برای شناخت و معرفی یا رفع نیاز ، تنهایی برهما و پرستش خدایان متعدد می¬باشد.