بررسی عوامل بازدارندۀ مشارکت ورزشی دختران مقطع دبیرستان (مورد مطالعه: شهرستانهای جنوب استان آذربایجان شرقی)
نویسندگان
1 دانشیار، گروه مدیریت ورزشی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.
2 دانشیار، گروه مدیریت ورزشی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.
3 کارشناس ارشد، گروه مدیریت ورزشی، دانشگاه پیام نور، واحد شهر ری، ری، ایران
4 کارشناسی ارشد ، گروه مدیریت ورزشی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.
doi
چکیده
هدف پژوهش: تعیین موانع مشارکت ورزشی دانش آموزان دختر مقطع متوسطه.روش شناسی: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، از نوع تحقیقات توصیفی- پیمایشی است. جامعۀ آماری، کلیۀ دختران مقطع دبیرستان شهرستانهای جنوب استان آذربایجان شرقی (4782 نفر) می باشد. حجم نمونۀ آماری با استفاده از فرمول کوکران برابر 381 نفر برآورد شد. ابزار گردآوری دادهها، مطالعات کتابخانه ای و پرسشنامه است. پرسشنامۀ مورد استفاده شامل دو بخش می باشد. بخش اول، اطلاعات جمعیت شناختی و بخش دوم، پرسشنامۀ استاندارد مشارکت ورزشی دانش آموزان دیهیم (1390)،می باشد. تجزیه وتحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار Spss21 برای آمار توصیفی و استنباطی به عمل آمد. در بخش آمار توصیفی به تجزیه وتحلیل داده های جمعیت شناختی، در بخش آمار استنباطی از آزمون کلموگروف-اسمیرنوف جهت مشخص کردن نرمال بودن جامعۀ آماری و از آزمون تی تک نمونهای برای آزمون فرضیه ها و نیز آزمون فریدمن جهت اولویت بندی عوامل استفاده شد.یافته ها: نتایج حاصل از آمار استنباطی نشان داد، عوامل اقتصادی، عوامل اجتماعی- فرهنگی، عوامل جسمانی و عوامل روانی در مشارکت دانش آموزان دختر در فعالیت های ورزشی تأثیر دارد و عوامل اقتصادی از بیشترین اهمیت برخوردار است.تیجه گیری: دختران با عوامل بازدارندۀ متعددی برای مشارکت در ورزش روبهرو هستند. ازاینرو، لازم است، برنامهریزی و سازماندهی دقیق در زمینۀ ترویج و گسترش تربیتبدنی و ورزش در جامعه، بخصوص در بین دختران انجام پذیرد و اتخاذ راهکارهای مؤثر، انگیزۀ شرکت در فعالیتهای ورزشی در دختران افزایش یابد. چکیده بلند:مقدمههمان طور که در بیست سال گذشته موقعیت زنان و نقش های اجتماعی آنان بهسرعت تغییر یافته، در عین حال آنها بهطور فزاینده ای به فعالیت های ورزشی بهمنظور کسب سلامتی، اندامی متناسب و مشارکت های اجرایی رو آورده اند (رمضانی نژاد، 1388). متأسفانه در مسیر حرکت مشارکت ورزشی بانوان در کشور ما شاهد موانع بیشماری هستیم که این قشر مهم و سرنوشتساز جامعه را از مشارکت ورزشی بازداشته و از عواید بی کرانی که میتواند نصیب آنان شود، بینصیب میسازد؛ و صفحۀ موهبتهای بیشمار مشارکت ورزشی را از سررسید زندگی روزمره آنان به دور میاندازد. تا آنجا که تحقیقات در مناطق محرومی مثل شهرستان چاراویماق اصلاً انجام نشده است و همین امر اهمیت و ضرورت تحقیق را کاملاً روشن میکند. به همین خاطر شناسایی و مطالعۀ موانع مشارکت ورزشی دختران مقطع تحصیلی دبیرستان، زمینۀ تلاش و توجه زیاد را به خود می طلبد. لذا، این پژوهش قصد دارد که موانع مشارکت ورزشی دانش آموزان دختر مقطع دبیرستان را در شهرستانهای جنوب استان آذربایجان شرقی بسنجد. روش تحقیقپژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، از نوع تحقیقات توصیفی- پیمایشی است. جامعۀ آماری، کلیۀ دختران مقطع دبیرستان شهرستانهای جنوب استان آذربایجانشرقی (4782 نفر) می باشد. حجم نمونۀ آماری با استفاده از فرمول کوکران برابر 381 نفر برآورد شد. پرسشنامۀ مورد استفاده شامل دو بخش می باشد. بخش اول، اطلاعات جمعیتشناختی و بخش دوم، پرسشنامۀ استاندارد مشارکت ورزشی دانش آموزان دیهیم (1390)، حاوی 25 سؤال در قالب 4 مؤلفه عوامل اقتصادی، عوامل اجتماعی و فرهنگی، عوامل و عوامل روانی)،می باشد. تجزیه وتحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار Spss21 برای آمار توصیفی و استنباطی به عمل آمد. در بخش آمار توصیفی به تجزیه وتحلیل داده های جمعیت شناختی، در بخش آمار استنباطی از آزمون کلموگروف-اسمیرنوف جهت مشخص کردن نرمال بودن جامعۀ آماری و از آزمون تی تک نمونه ای برای آزمون فرضیه ها و نیز آزمون فریدمن جهت اولویت بندی عوامل استفاده شد. یافته های تحقیق نتایج حاصل از آمار استنباطی نشان داد عوامل اقتصادی، عوامل اجتماعی- فرهنگی، عوامل جسمانی و عوامل روانی در مشارکت دانش آموزان دختر در فعالیتهای ورزشی تأثیر دارد. نتایج بهدستآمده از آزمون رتبه بندی فریدمن نیز نشان داد، عوامل اقتصادی از بیشترین اهمیت برخوردار است. بحث و نتیجه گیریبه نظر می رسد با توجه به اینکه وضعیت اقتصادی مردم شهرهای مدنظر به علت در حال حاضر، ورزش بانوان در شهرستانهای جنوب استان آذربایجانشرقی با کمبودهای فراوانی ازجمله کمبود سالن های ورزشی ویژهی بانوان، نیروی انسانی و منابع اعتبار روبه رو است؛ بنابراین، به نظر می رسد کاهش شهریۀ اماکن ورزشی برای زنان، ایجاد مراکز و اماکن ورزشی رایگان حداقل برای دانش آموزان دختر از طرف ادارۀ آموزشوپرورش و همچنین همکاری تربیتبدنی آموزشگاه ها، مدیران و معلمان ورزش در مدارس و برگزاری مسابقات مختلف برای دانش آموزان دختر، به علاقه و رغبت آنان نسبت به ورزش خواهد افزود. ازاینرو، لازم است، برنامهریزی و سازماندهی دقیق درزمینۀ ترویج و گسترش تربیتبدنی و ورزش در جامعه، بخصوص در بین دختران انجام پذیرد و با اتخاذ راهکارهای مؤثر، انگیزۀ شرکت در فعالیتهای ورزشی در بانوان افزایش یابد.