بررسی عوامل بازدارندۀ مشارکت ورزشی دختران مقطع دبیرستان (مورد مطالعه: شهرستان‌های جنوب استان آذربایجان شرقی)

نویسندگان

1 دانشیار، گروه مدیریت ورزشی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

2 دانشیار، گروه مدیریت ورزشی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

3 کارشناس ارشد، گروه مدیریت ورزشی، دانشگاه پیام نور، واحد شهر ری، ری، ایران

4 کارشناسی ارشد ، گروه مدیریت ورزشی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

doi
چکیده

هدف پژوهش: تعیین موانع مشارکت ورزشی دانش ­آموزان دختر مقطع متوسطه­.روش­ شناسی: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، از نوع تحقیقات توصیفی- پیمایشی است. جامعۀ آماری، کلیۀ دختران مقطع دبیرستان شهرستان‌های جنوب استان آذربایجان شرقی (4782 نفر) می ­باشد. حجم نمونۀ آماری با استفاده از فرمول کوکران برابر 381 نفر برآورد شد. ابزار گردآوری داده­ها، مطالعات کتابخانه ­ای و پرسشنامه­ است. پرسشنامۀ مورد استفاده شامل دو بخش می ­باشد. بخش اول، اطلاعات جمعیت شناختی و بخش دوم، پرسشنامۀ استاندارد مشارکت ورزشی دانش ­آموزان دیهیم (1390)،می ­باشد. تجزیه ­و­تحلیل داده ­ها با استفاده از نرم ­افزار Spss21 برای آمار توصیفی و استنباطی به عمل آمد. در بخش آمار توصیفی به تجزیه ­و­تحلیل داده ­ها­ی ­جمعیت ­­شناختی، در بخش آمار استنباطی از آزمون­­ کلموگروف-اسمیرنوف جهت مشخص کردن نرمال بودن جامعۀ آماری و از آزمون­ تی تک ­نمونه­ای برای آزمون فرضیه ­ها و نیز آزمون فریدمن جهت اولویت­ بندی عوامل استفاده شد.یافته­ ها: نتایج حاصل از آمار استنباطی نشان داد، عوامل اقتصادی، عوامل اجتماعی- فرهنگی، عوامل جسمانی و عوامل روانی در مشارکت دانش ­آموزان دختر در فعالیت­ های ورزشی تأثیر دارد و عوامل اقتصادی از بیشترین اهمیت برخوردار است.تیجه ­گیری: دختران با عوامل بازدارندۀ متعددی برای مشارکت در ورزش روبه‌رو هستند. ازاین‌رو، لازم است، برنامه‌ریزی و سازماندهی دقیق در زمینۀ ترویج و گسترش تربیت‌بدنی و ورزش در جامعه، بخصوص در بین دختران انجام پذیرد و اتخاذ راهکارهای مؤثر، انگیزۀ شرکت در فعالیت‌های ورزشی در دختران افزایش یابد.  چکیده بلند:مقدمههمان­ طور که در بیست سال گذشته موقعیت زنان و نقش­ های اجتماعی آنان به‌سرعت تغییر یافته، در عین حال آنها به‌طور فزاینده ­ای به فعالیت­ های ورزشی به‌منظور کسب سلامتی، اندامی متناسب و مشارکت­ های اجرایی رو آورده ­اند (رمضانی نژاد، 1388). متأسفانه در مسیر حرکت مشارکت ورزشی بانوان در کشور ما شاهد موانع بی‌شماری هستیم که این قشر مهم و سرنوشت‌ساز جامعه را از مشارکت ورزشی بازداشته و از عواید بی کرانی که می‌تواند نصیب آنان شود، بی‌نصیب می‌سازد؛ و صفحۀ موهبت‌های بی‌شمار مشارکت ورزشی را از سررسید زندگی روزمره آنان به دور می‌اندازد. تا آنجا که تحقیقات در مناطق محرومی مثل شهرستان چاراویماق اصلاً انجام نشده است و همین امر اهمیت و ضرورت تحقیق را کاملاً روشن می‌کند. به همین خاطر شناسایی و مطالعۀ موانع مشارکت ورزشی دختران مقطع تحصیلی دبیرستان، زمینۀ تلاش و توجه زیاد را به خود می ­طلبد. لذا، این پژوهش قصد دارد که موانع مشارکت ورزشی دانش ­آموزان دختر مقطع دبیرستان را در شهرستان‌های جنوب استان آذربایجان شرقی بسنجد. روش تحقیقپژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، از نوع تحقیقات توصیفی- پیمایشی است. جامعۀ آماری، کلیۀ دختران مقطع دبیرستان شهرستان‌های جنوب استان آذربایجان‌شرقی (4782 نفر) می ­باشد. حجم نمونۀ آماری با استفاده از فرمول کوکران برابر 381 نفر برآورد شد. پرسشنامۀ مورد استفاده شامل دو بخش می­ باشد. بخش اول، اطلاعات جمعیت‌شناختی و بخش دوم، پرسشنامۀ استاندارد مشارکت ورزشی دانش ­آموزان دیهیم (1390)، حاوی 25 سؤال در قالب 4 مؤلفه عوامل اقتصادی، عوامل اجتماعی و فرهنگی، عوامل و عوامل روانی)،می ­باشد. تجزیه­ و­تحلیل داده ­ها با استفاده از نرم­ افزار Spss21 برای آمار توصیفی و استنباطی به عمل آمد. در بخش آمار توصیفی به تجزیه ­و­تحلیل داده ­ها­ی ­جمعیت ­­شناختی، در بخش آمار استنباطی از آزمون­­ کلموگروف-اسمیرنوف جهت مشخص کردن نرمال بودن جامعۀ آماری و از آزمون­ تی تک ­نمونه ای برای آزمون فرضیه ­ها و نیز آزمون فریدمن جهت اولویت­ بندی عوامل استفاده شد. یافته های تحقیق نتایج حاصل از آمار استنباطی نشان داد عوامل اقتصادی، عوامل اجتماعی- فرهنگی، عوامل جسمانی و عوامل روانی در مشارکت دانش ­آموزان دختر در فعالیت‌های ورزشی تأثیر دارد. نتایج به‌دست‌آمده از آزمون رتبه ­بندی فریدمن نیز نشان داد، عوامل اقتصادی از بیشترین اهمیت برخوردار است. بحث و نتیجه گیریبه نظر می ­رسد با توجه به این­که وضعیت اقتصادی مردم شهرهای مدنظر به علت در حال حاضر، ورزش بانوان در شهرستان‌های جنوب استان آذربایجان‌شرقی با کمبودهای فراوانی ازجمله کمبود سالن های ورزشی ویژه­ی بانوان، نیروی انسانی و منابع اعتبار روبه ­رو است؛ بنابراین، به نظر می ­رسد کاهش شهریۀ اماکن ورزشی برای زنان، ایجاد مراکز و اماکن ورزشی رایگان حداقل برای دانش ­آموزان دختر از طرف ادارۀ آموزش‌وپرورش و هم­چنین همکاری تربیت‌بدنی آموزشگاه ­ها، مدیران و معلمان ورزش در مدارس و برگزاری مسابقات مختلف برای دانش ­آموزان دختر، به علاقه و رغبت آنان نسبت به ورزش خواهد افزود. ازاین‌رو، لازم است، برنامه‌ریزی و سازمان‌دهی دقیق درزمینۀ ترویج و گسترش تربیت‌بدنی و ورزش در جامعه، بخصوص در بین دختران انجام پذیرد و با اتخاذ راهکارهای مؤثر، انگیزۀ شرکت در فعالیت‌های ورزشی در بانوان افزایش یابد.